Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads.
Genetik Materyal
Genetik Bilgi:
DNA Yapısı ve İşlevi
Yrd.Doç.Dr. Mahmut BALKAN
Tıbbi Biyoloji ve Genetik
Anabilim Dalı
GENETİK MATERYAL ve NÜKLEİK ASİTLER
•

Friedrich Miescher (1868): pepsin ve nuclein

•

Feulgen (1914): Nükleik asit
DNA’nın Genetik Materyal olduğunu kanıtlayan deneyler
Fred Griffith, (1928);
Transformasyon
DNA’nın Genetik Materyal olduğunu kanıtlayan deneyler
Avery ve ark. (1944); Genetik madde = nükleik asit ve DNA
Transforma...
DNA’nın Genetik Materyal olduğunu kanıtlayan deneyler
•Hershey ve Chase Deneyi (1952)
•DNA ve Protein
•Fajın bakteri içine...
Kromozom, DNA ve Gen
Ökaryotik canlıların kromozomları: DNA+Histon ve Nonhiston Proteinler
DNA, kalıtsal bilgiyi taşır
His...
Kromozom, DNA ve Gen
Gen
Hücre

Nukleus
Kromozomlar

Protein
NÜKLEİK ASİTLERİN YAPISINDA YER ALAN MOLEKÜLLER
•

Yalnız
kalıtsal
bilgiyi
taşıyan
makromoleküller olmakla kalmayıp (RNA
v...
NÜKLEİK ASİTLERİN YAPISINDA YER ALAN MOLEKÜLLER
1. Şekerler (Pentoz)
• Nükleik asitlerin ana omurgasını oluştururlar.
•

D...
NÜKLEİK ASİTLERİN YAPISINDA YER ALAN MOLEKÜLLER
2. Bazlar
Pirimidin
Pürin

1. Pirimidinler
NÜKLEİK ASİTLERİN YAPISINDA YER ALAN MOLEKÜLLER

2. Pürinler
Nükleozidler
β-N-glikozidik bağ
Nükleozidaz
Nükleotidler
Nükleotid monofosfat (AMP)
Nükleotid difosfat (ADP)
Nükleotid trifosfat (ATP)
Nükleik asitler (Polinükleotidler)
Nükleotid trifosfatların hücre içindeki önemli
görevleri
• ATP, çeşitli enzimatik reaksiyonlarda kimyasal enerji taşıyıcıs...
Watson ve Crick DNA Modeli (1950)
•
•
•
•
•
•
•

Nükleotidler arasında 0.34 nm ve zincir klınlığı 0.2 nm
DNA sarmalının he...
Chargraff Kuralı
Erwin Chargraff ve ark.( 1942)’nın kromotografik uygulamaları
1. DNA’nın baz kapsamı türden türe değişikl...
DNA molekülünün Genel özellikleri
Boy (kilobaz=kb, 1kb=1000 baz): insan 3x109 kb, E.coli 4x106kb
DNA’nın viskozitesi: boy ...
DNA molekülünün Genel özellikleri
8. Prokaryotlar çember şeklinde bir DNA molekülüne sahiptir
9. Ökaryot hücre DNA’ları te...
DNA molekülünün Genel özellikleri
10. Ökaryotik hücre DNA’sında Palindromlar (önden ve
tersinden aynı okunan) bulunur
• 10...
DNA Heliks formları
•A-DNA Formu: sağ el, 11 baz çifti, yüksek tuz ve dehidrtasyon
•C-DNA Formu: sağ el, 9,3 baz çifti, da...
Santral dogma görüşü
DNA ve RNA arasındaki farklar
DNA

RNA

Deoksiriboz

Riboz

A,T,G,S

A,U,G,S

Çift sarmal (Bazı virüsler hariç)

Tek dallı...
Kavram Haritası

Numaralı yerlere hangi
kavramlar yazılmalıdır ?

7
Kromozom, DNA ve Gen
Gen
Hücre

Nukleus
Kromozomlar

Protein
2013 3 4 genetik bilgi- dna yapısı ve i̇şlevi
2013 3 4 genetik bilgi- dna yapısı ve i̇şlevi
2013 3 4 genetik bilgi- dna yapısı ve i̇şlevi
2013 3 4 genetik bilgi- dna yapısı ve i̇şlevi
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

2013 3 4 genetik bilgi- dna yapısı ve i̇şlevi

5,179 views

Published on

  • Be the first to comment

2013 3 4 genetik bilgi- dna yapısı ve i̇şlevi

  1. 1. Genetik Materyal Genetik Bilgi: DNA Yapısı ve İşlevi Yrd.Doç.Dr. Mahmut BALKAN Tıbbi Biyoloji ve Genetik Anabilim Dalı
  2. GENETİK MATERYAL ve NÜKLEİK ASİTLER • Friedrich Miescher (1868): pepsin ve nuclein • Feulgen (1914): Nükleik asit
  3. DNA’nın Genetik Materyal olduğunu kanıtlayan deneyler Fred Griffith, (1928); Transformasyon
  4. DNA’nın Genetik Materyal olduğunu kanıtlayan deneyler Avery ve ark. (1944); Genetik madde = nükleik asit ve DNA Transformasyon
  5. DNA’nın Genetik Materyal olduğunu kanıtlayan deneyler •Hershey ve Chase Deneyi (1952) •DNA ve Protein •Fajın bakteri içine giren kımı DNA ve yeni fajların oluşmasında bu DNA esastır
  6. Kromozom, DNA ve Gen Ökaryotik canlıların kromozomları: DNA+Histon ve Nonhiston Proteinler DNA, kalıtsal bilgiyi taşır Histon Proteinler, gen aktivitesinin kontrolü
  7. Kromozom, DNA ve Gen Gen Hücre Nukleus Kromozomlar Protein
  8. NÜKLEİK ASİTLERİN YAPISINDA YER ALAN MOLEKÜLLER • Yalnız kalıtsal bilgiyi taşıyan makromoleküller olmakla kalmayıp (RNA virüsleri hariç) bu bilgiyi proteinlere aktarmaktan da sorumludurlar. • Hem DNA hem de RNA nükleotidlerin polimerizasyonu ile oluşan makromoleküllerdir. Yani DNA ve RNA’nın yapıtaşı (monomeri) nükleotidlerdir. Yapılarında; C,H,O,N ve P bulunur • Her nükleotid 3 molekülden meydana gelir: 1. 5 karbonlu bir şeker 2. Azotlu baz 3. Bir fosfat grubu (fosforik asit),
  9. NÜKLEİK ASİTLERİN YAPISINDA YER ALAN MOLEKÜLLER 1. Şekerler (Pentoz) • Nükleik asitlerin ana omurgasını oluştururlar. • Deoksiriboz ve Riboz
  10. NÜKLEİK ASİTLERİN YAPISINDA YER ALAN MOLEKÜLLER 2. Bazlar Pirimidin Pürin 1. Pirimidinler
  11. NÜKLEİK ASİTLERİN YAPISINDA YER ALAN MOLEKÜLLER 2. Pürinler
  12. Nükleozidler β-N-glikozidik bağ Nükleozidaz
  13. Nükleotidler Nükleotid monofosfat (AMP) Nükleotid difosfat (ADP) Nükleotid trifosfat (ATP)
  14. Nükleik asitler (Polinükleotidler)
  15. Nükleotid trifosfatların hücre içindeki önemli görevleri • ATP, çeşitli enzimatik reaksiyonlarda kimyasal enerji taşıyıcısı (fosfat ve pirofosfat taşıyıcısı olarak) • Nükleotid di- ve trifosfatlar bazı moleküllerin biyosentezinde koenzime benzer görev yapar Örn; UDP (uridin nükleotid difosfat) polisakkaritlerin sentezinde şeker taşıyıcı bir molekül olarak (UDP-glikoz) • NTP (nükleotid tri fosfat) ve dNTP (deoksinükleotid tri fosfat)’ler, RNA ve DNA’ların yapısına girerken enerjice zengin öncül maddeler olarak hareket ederler. • cAMP, hücreler arası haberleşmede görev alan sinyal molekülü
  16. Watson ve Crick DNA Modeli (1950) • • • • • • • Nükleotidler arasında 0.34 nm ve zincir klınlığı 0.2 nm DNA sarmalının her bir dönüşü arasında 3.4 nm ve 10 nükleotid DNA ikili sarmal yapısı bir merdiven şeklinde Merdivenin dış dikey eksenleri şeker-fosfat Merdivenin yatay eksenleri azotlu bazların H bağları ve pürin-pirimidin A=T, G=S Çift sarmal DNA iplikleri birbirne anti paralel •Dna iplikleri birbirinin koplementeri (=tamamlayıcısı) •DNA molekülündeki baz dizilimi organizmadan organizmaya değişim gösterir
  17. Chargraff Kuralı Erwin Chargraff ve ark.( 1942)’nın kromotografik uygulamaları 1. DNA’nın baz kapsamı türden türe değişiklik gösterir ve birbirine benzemeyen türler oldukça farklılık gösterirken, yakın akrabalar arasında daha az farklılık gözlenir. 2. Aynı türün farklı dokularından izole edilen DNA aynı baz kompozisyonuna sahiptir. 3. Bir türün baz kompozisyonu, yaşlanma veya beslenme gibi çevresel etkenler ile değişmez. 4. Bütün DNA’larda, tür farkı gözetmeksizin, Adenin sayısı Timine, Guanin sayısı ise sitozine eşittir. Dolayısıyla, purin sayısı pirimidinlerin sayısına eşittir (A+G=C+T). Bu ilişkiler, Chargraff Kuralı olarak bilinir ve Watson ve Crick (1953) tarafından DNA’nın üçboyutlu (3D) yapısının aydınlatılmasında anahtar rol oynamışlardır.
  18. DNA molekülünün Genel özellikleri Boy (kilobaz=kb, 1kb=1000 baz): insan 3x109 kb, E.coli 4x106kb DNA’nın viskozitesi: boy ˃ çap DNA’nın sedimantasyon özelliği Fosfat gurupları, pH=4 ve DNA asidik Çift sarmallı DNA molekülünde yapıyı bir arada tutan H bağları, 20-25 C ve pH=4-11 arasında gayet kararlı, bu limitlerin dışında H bağları kopar ve DNA molekülü kararsız hale gelerek sarmal yapısı açılır 6. DNA’nın denaturasyonu: 20-25 C ve pH=7 oldukça viskoz Erime sıcaklığı (melting temperature: Tm) Denauratüurasyon →Renatürasyon (annealing) 7. Aynı ya da farklı iki türden elde edilen DNA hibridleşebilir 1. 2. 3. 4. 5.
  19. DNA molekülünün Genel özellikleri 8. Prokaryotlar çember şeklinde bir DNA molekülüne sahiptir 9. Ökaryot hücre DNA’ları tekrar eden baz dizilerine sahiptir Fare DNA’sının %10’u 10 defa tekrar eden baz dizilerine sahiptir Yüksek sıklıkta tekrarlayan DNA / basit dizili DNA Fare DNA’sının %20’si 1000 veya 10 000 defa tekrar eden baz dizilerine sahiptir orta sıklıkta tekrarlayan DNA dizisi İnsan DNA’sının %30’u 20 defa tekrar eden baz dizilerine sahiptir Satellit DNA 1. Klasik satellit DNA 100-6500 baz çiftlik tekrar 2. Minisatellit DNA 10-20 baz çiftlik tekrar 3. Mikrosatellit DNA 2-5 baz çiftlik tekrar
  20. DNA molekülünün Genel özellikleri 10. Ökaryotik hücre DNA’sında Palindromlar (önden ve tersinden aynı okunan) bulunur • 1000 baz çifti olabilirler • Kısa baz dizisine sahip olanlar restriksiyon endonükleazlar için sinyal bölgelerini oluştururlar 11. Ökaryot hücreler stoplazmik DNA ihtiva eder • Mitokondri ve kloroplastlarda çift sarmal ve halkasal
  21. DNA Heliks formları •A-DNA Formu: sağ el, 11 baz çifti, yüksek tuz ve dehidrtasyon •C-DNA Formu: sağ el, 9,3 baz çifti, daha fazla dehidrtasyon koşullarında •D ve E-DNA Formu: sağ el, D-DNA 8 baz çifti, E-DNA 7,5 baz çifti, G yok •B-DNA Formu: sağ el, 10 baz çifti, normal fizyolojik koşullarda ve düşük tuz konsantrasyonlarında ve bol su •Z-DNA Formu: Sol el, 12 baz çifti, sadece GC çiftlerinden oluşur, farklı fizyolojik koşullarda B Z’ye dönüşebilir
  22. Santral dogma görüşü
  23. DNA ve RNA arasındaki farklar DNA RNA Deoksiriboz Riboz A,T,G,S A,U,G,S Çift sarmal (Bazı virüsler hariç) Tek dallı (t-RNA hariç) Kalıtsal bilgiyi taşır (Bazı virüsler hariç) Protein sentezinde ve yapısal görevleri var A=T ve G=S Yok
  24. Kavram Haritası Numaralı yerlere hangi kavramlar yazılmalıdır ? 7
  25. Kromozom, DNA ve Gen Gen Hücre Nukleus Kromozomlar Protein
посмотреть casinoworld123.info

casinoworld123.info

×