Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads.
Сайн байцгаана уу?
Хүүхдүүд ээ
Биологийн багш:
Б. Хүрэлцоож
УБ 2015он
Баримтлах дэг
• Багаар хамтран ажиллах
• Цагаа барих
• Бусдыг сонсох
• Мэдлэг бүтээх
Багуудын гүйцэтгэх даалгавар
• 1-рбагт: Тодорхойлолт эвлүүлүүлэх
• 2-р багт: Утгагүй код нэрлэх
• 3-р багт: АУАЦЦЦЦАГААА –...
1-рбагт: Тодорхойлолт
эвлүүлүүлэх
• Шинээр бүтэх уургийн
молекулын амин хүчлийн
дарааллын тухай мэдээлэл
ДНХ-д нууцлагдан ...
2-р багт: Утгагүй код нэрлэх
• У А Г
• У У А
• У Г А
Утгагүй /Зогс/
код
3-р багт: АУАЦЦЦЦАГААА –хөрвүүлэх
• АУА- Изолейцин
• ЦЦЦ-Пролин
• ЦАГ- Глутамин
• ААА-Лизин
4-р багт: /тооцоолох / даалгавар
• ДНХ-ийн бүтцэд Цитозин-0,32% -ийг
эзэлдэг бол бусад азотлог сууриуд хэдэн
хувийг эзлэх ...
Ялгааг гаргах
• Бат хичээлээ хийнэ.
“Гадаа сар гарч байна”. Гэсэн
өгүүлбэрийг “Гадаа нар гарч байна”.
Хэмээн хуулан бичлээ...
“Гадаа сар гарч байна”. Гэсэн
өгүүлбэрийг “Гадаа нар гарч байна”
Удамшлын
мэдээлэлд бас
алдаа гардаг
Сэдэв:
“Мутаци хувьсал”
Зорилго:
Мутаци хувьслыг үүсгэгч, ангилал, сөрөг үр
дагавар, ач холбогдолыг мэднэ.
Зорилт:
• Мутаци үүсгэгч хүчин зүйлийг ...
Мутаци үүсгэгч хүчин зүйл
• Рентген туяа
• Этанол
• Цианит
• Hg
• Хорт бодис
• Цацрагт бодис
1-р баг: Генийн мутаци
• Тодорхой генийн бүтэц өөрчлөгдөхөд өөрөөр
хэлбэл, ДНХ-ийн молекулд нэг эсвэл хэд хэдэн
нуклеотид ...
Генийн
мутациийг
Транзици
Трансверси
Пурин-Пуринаар
Пиримидин-
Пиримидинээр
Пурин-
Пиримидинээр
Пиримидин-
Пуринаар
2-р баг: Хромосомын тооны мутаци
• Хромосомын тоонд өөрчлөлт гарахыг хромосомын
тооны мутаци гэнэ.
• Хромосомын тоо нь нэм...
/Эрүүл хүний
кариотип / Дауны хам
шинжтэй хүний
кариотип
- Дауны хам шинж нь оюун ухааны болон
бусад хомсдолыг үүсгэн хүний амьдрах
чадварыг бууруулна.
• Дээрх эмгэгийн үед хүний хромосомын тоо
нэгээр нэмэгдэж байсан бол ургамалд
хромосомын тоо нь n-ээр нэмэгдэх үзэгдэл
тар...
Полиплойд
ургамал
3-р баг Хромосомын бүтцийн
мутаци
• Хромосомын бүтцэд өөрчлөлт орохыг
хромосомын бүтцийн мутаци гэнэ.
- Хромосомын аль нэг хэсэг тасарч алга болох
үзэгдлийг делеци гэнэ.
- Хромосомын аль нэг хэсэг тасраад 180 градус
эргээд б...
4-р баг Мутацийн үр дагавар
Видео бичлэг
Тататунгаа
• Багт Тататунгааны дүрмийг
тайлбарлах /баг бүр 1 минут
3-н үг тайлбарла/
Азотлог суурь
Этанол
Дупликаци
ДНХ
Мөнгөн ус
Инверси
Ген
Цацраг идэвхт
бодис
Делеци
Хромосом
Рентген туяа
транслокаци
Цианит
мишьяк
Мөнгөн ус
Цацрагт бодис
Мутацийг
төвшингөөр
.................
..................
Хромосомын
мутацийг
......
..........
Хромосомын бүтцийн
......
Инверси
.....
Транслокаци
транзици трансверси
Молекулын түвшинд
Удамшлын материалд
Таамаглахын аргагүй
Алдаа гардаг
Цагаа олж
Ирээдүйгээ аварцгаая
Гэрийн даалгавар
• Бодлого-1: Аав нь Дауны өвчтэй, ээж нь эрүүл байсан
бол төрөх хүүхдүүдийн эрүүл байх магадлал хэдэн хув...
19-р сургууль багш Б.Хүрэлцоож 11 анги биологи хичээл мутаци
19-р сургууль багш Б.Хүрэлцоож 11 анги биологи хичээл мутаци
19-р сургууль багш Б.Хүрэлцоож 11 анги биологи хичээл мутаци
19-р сургууль багш Б.Хүрэлцоож 11 анги биологи хичээл мутаци
19-р сургууль багш Б.Хүрэлцоож 11 анги биологи хичээл мутаци
19-р сургууль багш Б.Хүрэлцоож 11 анги биологи хичээл мутаци
19-р сургууль багш Б.Хүрэлцоож 11 анги биологи хичээл мутаци
19-р сургууль багш Б.Хүрэлцоож 11 анги биологи хичээл мутаци
19-р сургууль багш Б.Хүрэлцоож 11 анги биологи хичээл мутаци
19-р сургууль багш Б.Хүрэлцоож 11 анги биологи хичээл мутаци
19-р сургууль багш Б.Хүрэлцоож 11 анги биологи хичээл мутаци
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

19-р сургууль багш Б.Хүрэлцоож 11 анги биологи хичээл мутаци

3,651 views

Published on

хичээл

Published in: Education
  • Be the first to comment

19-р сургууль багш Б.Хүрэлцоож 11 анги биологи хичээл мутаци

  1. 1. Сайн байцгаана уу? Хүүхдүүд ээ Биологийн багш: Б. Хүрэлцоож УБ 2015он
  2. Баримтлах дэг • Багаар хамтран ажиллах • Цагаа барих • Бусдыг сонсох • Мэдлэг бүтээх
  3. Багуудын гүйцэтгэх даалгавар • 1-рбагт: Тодорхойлолт эвлүүлүүлэх • 2-р багт: Утгагүй код нэрлэх • 3-р багт: АУАЦЦЦЦАГААА –хөрвүүлэх • 4-р багт: /тооцоолох / даалгавар
  4. 1-рбагт: Тодорхойлолт эвлүүлүүлэх • Шинээр бүтэх уургийн молекулын амин хүчлийн дарааллын тухай мэдээлэл ДНХ-д нууцлагдан бичигдэхийг генетикийн код гэнэ.
  5. 2-р багт: Утгагүй код нэрлэх • У А Г • У У А • У Г А Утгагүй /Зогс/ код
  6. 3-р багт: АУАЦЦЦЦАГААА –хөрвүүлэх • АУА- Изолейцин • ЦЦЦ-Пролин • ЦАГ- Глутамин • ААА-Лизин
  7. 4-р багт: /тооцоолох / даалгавар • ДНХ-ийн бүтцэд Цитозин-0,32% -ийг эзэлдэг бол бусад азотлог сууриуд хэдэн хувийг эзлэх вэ? • Цитозин-0.32% • Гуанин -0.32% • Тимин -0.18% • Аденин-0.18% 1 буюу 100%
  8. Ялгааг гаргах • Бат хичээлээ хийнэ. “Гадаа сар гарч байна”. Гэсэн өгүүлбэрийг “Гадаа нар гарч байна”. Хэмээн хуулан бичлээ Ялгааг олж, ямар алдаа гарсан бэ? Дүгнэлт гаргах
  9. “Гадаа сар гарч байна”. Гэсэн өгүүлбэрийг “Гадаа нар гарч байна”
  10. Удамшлын мэдээлэлд бас алдаа гардаг
  11. Сэдэв: “Мутаци хувьсал”
  12. Зорилго: Мутаци хувьслыг үүсгэгч, ангилал, сөрөг үр дагавар, ач холбогдолыг мэднэ. Зорилт: • Мутаци үүсгэгч хүчин зүйлийг тодорхойлох • Мутацийн ангилалыг багаар хамтран, бүтээлчээр ойлгох • Мутацийн үр дагаварыг жишээгээр тайлбарлах
  13. Мутаци үүсгэгч хүчин зүйл • Рентген туяа • Этанол • Цианит • Hg • Хорт бодис • Цацрагт бодис
  14. 1-р баг: Генийн мутаци • Тодорхой генийн бүтэц өөрчлөгдөхөд өөрөөр хэлбэл, ДНХ-ийн молекулд нэг эсвэл хэд хэдэн нуклеотид солигдоход үүсэх хувьслыг Генийн мутаци гэнэ. • Ийм мутаци нь уургийн бүтцийг өөрчилнө. Ингэснээр тэрхүү уургийг хариуцаж байгаа шинж тэмдэг бас хувирч өөрчлөгдөнө. Жишээ нь: цусны улаан эсийн нэгэн уургийг хариуцах генд мутаци үүсэхэд уг уураг өөрчлөгдөнө.
  15. Генийн мутациийг Транзици Трансверси Пурин-Пуринаар Пиримидин- Пиримидинээр Пурин- Пиримидинээр Пиримидин- Пуринаар
  16. 2-р баг: Хромосомын тооны мутаци • Хромосомын тоонд өөрчлөлт гарахыг хромосомын тооны мутаци гэнэ. • Хромосомын тоо нь нэмэгдэх хасагдах тохиолдол байдаг. Үүнийг геномын мутаци гэнэ. Хүнд тохиолдох геномын мутацийн нэг хэлбэр бол Дауны хам шинж юм. Энэ Дауны өвчин үүсэх шалтгаан нь бэлгийн эс боловсрох мейозын явцад гомолог хромосомууд салахггүй хамт байснаас болдог. Үүнээс болж нэг хромосомоор илүү нөгөө нь нь нэг хромосомоор дутуу болно. Үр тогтох явцад бэлгийн эс нийлэхэд генийн тэнцвэр алдагдсан зигот үүснэ. Ийм Дауны хамшинжтэй хүний кариотипэд 21-р хромосом гурав болсон байдаг.
  17. /Эрүүл хүний кариотип / Дауны хам шинжтэй хүний кариотип
  18. - Дауны хам шинж нь оюун ухааны болон бусад хомсдолыг үүсгэн хүний амьдрах чадварыг бууруулна.
  19. • Дээрх эмгэгийн үед хүний хромосомын тоо нэгээр нэмэгдэж байсан бол ургамалд хромосомын тоо нь n-ээр нэмэгдэх үзэгдэл тархсан. Үүнийг 2n + n= 3n / үүнийг 3n буюу Полиплойдын үзэгдэл гэнэ. • Полиплойдын буюу хромосомын тоо нэмэгдэх үзэгдэл нь дээд ургамалд илүү их тархсан. Хромосомын тоо ихсэх нь цөөнгүй тохиолдолд амьдрах чадвар сайжрах, төлөрхөг чанар, ургацыг нэмэгдүүлдэг.
  20. Полиплойд ургамал
  21. 3-р баг Хромосомын бүтцийн мутаци • Хромосомын бүтцэд өөрчлөлт орохыг хромосомын бүтцийн мутаци гэнэ.
  22. - Хромосомын аль нэг хэсэг тасарч алга болох үзэгдлийг делеци гэнэ. - Хромосомын аль нэг хэсэг тасраад 180 градус эргээд буцаж хэвэндээ орох үзэгдлийг инверси гэнэ. - Хромосомын тодорхой хэсэг хоёрчлогдох үзэгдлийг дупликаци гэнэ. - Гомолог бус хромосомууд тодорхой хэсгээ солилцох үзэгдлийн транслокаци гэнэ.
  23. 4-р баг Мутацийн үр дагавар
  24. Видео бичлэг
  25. Тататунгаа • Багт Тататунгааны дүрмийг тайлбарлах /баг бүр 1 минут 3-н үг тайлбарла/
  26. Азотлог суурь Этанол Дупликаци ДНХ Мөнгөн ус Инверси Ген Цацраг идэвхт бодис Делеци Хромосом Рентген туяа транслокаци
  27. Цианит мишьяк Мөнгөн ус Цацрагт бодис
  28. Мутацийг төвшингөөр ................. ..................
  29. Хромосомын мутацийг ...... ..........
  30. Хромосомын бүтцийн ...... Инверси ..... Транслокаци
  31. транзици трансверси
  32. Молекулын түвшинд Удамшлын материалд Таамаглахын аргагүй Алдаа гардаг Цагаа олж Ирээдүйгээ аварцгаая
  33. Гэрийн даалгавар • Бодлого-1: Аав нь Дауны өвчтэй, ээж нь эрүүл байсан бол төрөх хүүхдүүдийн эрүүл байх магадлал хэдэн хувь бэ? • Бодлого-2: Нэгэн аль дөрвөн хүүхэдтэй охидууд нь тархины давшингуй эмгэг буюу хантингтон өвчнийг тээгч байсан бол эцэг, эхийн генотипийг тодорхойлно уу. • Интернетээс мэдээлэл олж тайлбарлах
sweet-smoke.com.ua

ремонт под ключ

velotime.com.ua

×