Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads.
1
БОЛОВСРОЛЫН ХҮРЭЭЛЭН
ЕРӨНХИЙ БОЛОВСРОЛЫН СУРГУУЛИЙН YI-IX АНГИЙН
“БИОЛОГИ” ХИЧЭЭЛИЙН СУРАЛЦАХУЙН УДИРДАМЖ
Санал авахад з...
2
ОРШИЛ
Энэхүү суралцахуйн удирдамжид YI ангийн биологийн хичээлийн агуулга, сурах арга барилыг тусгасан болно. Бүлэг бүрт...
3
Ш_6_4_4.
танилцуулах
Гарсан дүгнэлтийг янз
бүрийн аргаар илэрхийлэн
үзүүлэх, бусдад тайлбарлах
Дараах биологийн нэр
томь...
4
Бүлгийн нэр томьёо
Шинжлэх ухаанч эрэлхийлэлд
хандуулах асуудал
 Таамаглах
 Харьцуулах
 Хэлэлцэх
 Таамаглалд тайлбар...
5
үзүүлэх
Явцын үнэлгээ: Б_6_1_2. Амьд биеийн үндсэн шинжид үндэслэн орон нутгийнхаа ургамал, амьтдыг ангилах
Даалгавар: Х...
6
Шинжлэх ухаанч эрэлхийлэлд
хандуулах асуудал
 Таамаглах /ажиглах, тэмдэглэл хөтлөх /
 Хэлэлцэх /зураг зурах, хүснэгт б...
7
Б_6_2_2
Ш_6_1_2
Ш_6_2_4
Ш_6_3_2
Цэцэгт ургамлын гол
эрхтнүүд болох үндэс, иш,
навчны байрлал болон
үйл ажиллагааг таньж
...
8
Ш_6_3_1
Ш_6_4_4
Хэмжигдэхүүн оруулсан
ажиглалтыг нягт нямбай
хийх
Гарсан дүгнэлтийг янз
бүрийн аргаар илэрхийлэн
үзүүлэх...
9
судалгаагаар цуглуулсан
өгөгдөл мэдээллээс
дүгнэлт гаргах
Б_6_2_5
Ш_6_1_1.
Ш_6_4_1.
Ш_6_4_4.
Эсээс эд, эрхтэн, амьд
бие ...
10
Зурагт үзүүлсэн эсүүдийг ашиглан хүснэгтийг нөхнө үү.
№ Эсийн нэр Байрлах эрхтэн, тогтолцоо Гүйцэтгэх үүрэг Онцлог
1
2
...
11
илэрхийлэх
чадвар
байрладаг болохыг
бичсэн
бүрхүүл, сийвэнтэй
болохыг бичсэн
бүрхүүл, сийвэнтэй, 2-ул
чухал үүрэгтэй эс...
12
Ш_6_1_1
Ш_6_2_3
Ш_6_3_1
Ш_6_4_4
Асуулт, баримт нотолгоо
болон тайлбарын ач
холбогдлын талаар ярилцаж
чаддаг байх
Сонгос...
13
графикаар илэрхийлэх,
танилцуулах
түүний аргыг ашигласан
ариутгалын талаарх шинжлэх
ухааны арга зүйг судлах.
Б_6_2_8
Ш_...
14
Гарсан дүгнэлтийг янз бүрийн аргаар илэрхийлэн үзүүлэх, бусдад тайлбарлах
Бүлгийн хүрээнд тайлбарлах нэр
томьёо
Шилжилт...
15
Ш_6_4_4.
хийх
Гарсан дүгнэлтийг янз
бүрийн аргаар
илэрхийлэн үзүүлэх,
бусдад тайлбарлах
гадагшилж эхлэх ба энэ үеэс бие...
16
Суралцагчийн чадварыг үнэлэх рубрик
Чадвар Сул Дунд Сайн Маш сайн
Асуулт, баримт нотолгоо болон
тайлбарын талаар ярилца...
17
Ш_6_4_3. Таамаглал ба үр дүнг
хооронд нь харьцуулах
агаартай нөхцөлд
-Туршилтын явцад ажиглалт
хийж, үр дүнг хэлэлцэх
v...
18
Бүлгийн хүрээнд тайлбарлах нэр
томьёо
Амьдрах орчин, дасан зохицох, зохилдолгоо
Тэжээлийн хэлхээний бүдүүвч – бүтээгч, ...
19
Б_6_4_2.
Ш_6_1_1.
Ш_6_2_4.
Ш_6_4_4.
Тэжээлийн энгийн хэлхээг
загварчлах ба зурах
Чухал асуулт, баримт
нотолгоо болон та...
20
ОРШИЛ
Энэхүү суралцахуйн удирдамжид YII ангийн биологийн хичээлийн агуулга, сурах арга барилыг тусгасан болно.
Бүлэг бү...
21
Б_7_1_1.
Ш_7_1_1.
Ш_7_1_4.
Ш_7_3_1.
Ш_7_4_1.
Амьд биеийн үндсэн шинжийг
Монгол орны болон бусад
орны янз бүрийн амьд би...
22
Амьд биеийн ангилал
Энэ бүлэгт суралцагчид амьд биеийн 5 аймаг, тэдгээрийн гол төлөөлөгчдийг ялган таних мэдлэг, чадвар...
23
Явцын үнэлгээ: Б_7_1_2. Амьд биеийн 5 аймаг ба ургамал, амьтны аймгийн гол бүлгүүдийг ялган таних
Даалгавар: Сурагч цох...
24
БҮЛЭГ: Б_7_2. АМЬД БИЕИЙН БҮТЭЦ, АМЬДРАЛЫН ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА
Б_7_ 2. Эсийн бүтэц, зохион байгуулалт
Энэ бүлгээр суралцагчид...
25
Ш_7_4_4.
Үр дүнгийн тодорхой зүй
тогтлыг хэлэлцэх, бусдад
ойлгомжтойгоор
танилцуулах
Хүний жавжны дотор талын хучаас эд...
26
http://biology.clc.uc.edu/cour
ses/bio111/protocols/cells.pd
fhttp://classic.sidwell.edu/us/
science/vlb5/labs/microsco...
27
Б_7_2_3.
Ш_7_1_2
Ш_7_2_2
Ш_7_3_1
Ш_7_4_4
Бичил биетнүүд : Нэг эстэн
ба вирусийг судлах
Цуглуулсан баримт
нотолгоондоо ү...
28
Түлхүүр
Суралцагчийн чадварыг үнэлэх рубрик
Чадвар Сул Дунд Сайн Маш сайн
Мэдээллийг
ашиглан
дүрслэх
чадвар
Зөвхөн
өгөг...
29
Бүлгийн нэр томьёо
Шинжлэх ухаанч эрэлхийлэлд
хандуулах асуудал
 Үзэл санаагаа шалгах судалгааны ажлыг төлөвлөх
 Шинж...
30
Ш_7_3_1.
Ш_7_2_5.
Ш_7_4_2.
Ш_7_4_4.
Хэмжилтийг нягт нямбай хийж,
багажийн хэмжих хязгаарыг зөв
хэрэглэх
Өөрт болон бусд...
31
Ш_7_3_2.
диаграмм болон шугаман
графикаар илэрхийлэх,
танилцуулах
Үр дүнгийн тодорхой зүй
тогтлыг хэлэлцэх, бусдад
ойлг...
32
Б_7_2_5.
Ш_7_1_1.
Ш_7_1_2.
Ш_7_2_1.
Ш_7_4_3.
Зохистой хооллолт, хоол тэжээл
дутагдахаас үүсэх нөлөөллийг
ойлгох
Асуудлу...
33
Чи зөв хооллож чадаж байгаа юу?
Хэрвээ үгүй бол хооллох дэглэмээ хэрхэн
яаж өөрчлөх вэ?
Б_7_2_6.
Ш_7_1_1.
Хүний хоол бо...
34
Чадвар 1-р түвшин
0-59%
2-р түвшин
60-69%
3-р түвшин
70-79%
4-р түвшин
80-89%
5-р түвшин
90-100%
График байгуулах Графи...
35
Суралцагчийн чадварыг үнэлэх рубрик
Амьсгал
Энэхүү бүлгээр суралцагчид амьсгалын эрхтний тогтолцоо түүний үүрэг, амьсга...
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
biology_2015-01-18
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

biology_2015-01-18

10,422 views

Published on

khutulbur

Published in: Education
  • Be the first to comment

biology_2015-01-18

  1. 1. 1 БОЛОВСРОЛЫН ХҮРЭЭЛЭН ЕРӨНХИЙ БОЛОВСРОЛЫН СУРГУУЛИЙН YI-IX АНГИЙН “БИОЛОГИ” ХИЧЭЭЛИЙН СУРАЛЦАХУЙН УДИРДАМЖ Санал авахад зориулав Улаанбаатар хот 2015 он
  2. 2 ОРШИЛ Энэхүү суралцахуйн удирдамжид YI ангийн биологийн хичээлийн агуулга, сурах арга барилыг тусгасан болно. Бүлэг бүрт шинжлэх ухаанч арга барилд сурах зорилтууд давтагдан тусгагдсан бөгөөд суралцагчийг сурах арга барилд хөтлөх туршилтууд, дадлага ажил, хэрэглэгдэхүүнийг зөвлөсөн болно. Суралцахуйн зорилтуудыг хичээлийн сэдвүүдийг судлах дарааллын дагуу эрэмбэлсэн бөгөөд тухайн суралцахуйн зорилтыг хэрэгжүүлэх ээлжит хичээл төлөвлөлтийг орон нутаг, сургуулийн хэрэгцээ онцлогт нийцүүлэн боловсруулах боломжтой. БҮЛЭГ: Б_6_1. АМЬД БИЕИЙН ҮНДСЭН ШИНЖ, АНГИЛАЛ Амьд биеийн үндсэн шинж Энэ бүлэг сэдвээр суралцагчид амьд биесийн талаарх өмнөх мэдлэг дээрээ тулгуурлан амьд биеийн үндсэн шинж болох хооллох, амьсгалах, ялгаруулах, мэдрэх, үржих, хөдлөх, өсөж хөгжих шинж, амьдралын тухай мэднэ. Бүлгийн нэр томьёо Шинжлэх ухаанч эрэлхийлэлд хандуулах асуудал  Амьд биесийг анхааралтай ажиглан тодорхойлох  Ажиглалтын тэмдэглэл хөтлөх, тухайлбал зураг зурах, хүснэгт бөглөх гэх мэт  Суралцагчид үзэл санаагаа нотлох, харилцан солилцохыг дэмжих.  Дүгнэлт хийх, янз бүрийн эх сурвалж ашиглан дүгнэлтээ баталж үзүүлэх Бүлгийн хүрээнд тайлбарлах нэр томьёо Хооллох, хөдлөх, амьсгалах, ялгаруулах, өсөх, үржих, мэдрэх Үйл ажиллагааны удирдамж Код Суралцахуйн зорилт Сурах үйл ажиллагаа Хэрэглэгдэхүүн Багшийн санамж Б_6_1_1. Ш_6_1_1. Ш_6_3_2. Амьд биеийн онцлог шинж, үйл ажиллагааг тайлбарлах Асуулт, баримт нотолгоо болон тайлбарын ач холбогдлын талаар ярилцах Үр дүнг бичвэр, зураг, хүснэгтээр илэрхийлэх, Амьд биесийг амьд бус зүйлсээс ялгаж(бага ангид судалсан байгаа), амьд биеийн долоон шинжийг зураг, дүрс ашиглан тайлбарлах Суралцагчид өмнөх мэдлэгээ ашиглахын зэрэгцээ, нэмэлт эх сурвалжаас олсон мэдээллүүдэд “Оюуны зураглал” аргыг хэрэглэн Мэддэг (монголд байдаг) болон мэддэггүй(монголд байдаггүй) амьтан, ургамал болон амьд бус зүйлсийн зураг Интернетээс татсан зураг Багшийн гарын авлага Амьд биеийн долоон шинж: хөдлөх, үржих, мэдрэх, өсөх, амьсгалах, ялгаруулах, хооллох. Хялбархан цээжлэхүйц байдлаар эдгээр шинжүүдийг сурагчдад тогтоолгох арга зүйг сонгох
  3. 3 Ш_6_4_4. танилцуулах Гарсан дүгнэлтийг янз бүрийн аргаар илэрхийлэн үзүүлэх, бусдад тайлбарлах Дараах биологийн нэр томьёогоор илэрхийлэгдэх үйл явцыг тодорхойлох: Хооллох Ялгаруулах Амьсгалах Үржих Өсөлт Хөдлөх Мэдрэх мэдээллүүдийн хоорондын харилцаа холбоог харуулах, тохирох жишээнүүдийг олох Оюуны зураглалын жишээ: Тодорхой амьд биесийг нэрлэж тэдгээрт амьд биеийн долоон шинж хэрхэн илрэхийг ажиглах, судлах Ажиглалт судалгааны мэдээллээ хүснэгтэн хэлбэрт оруулан нэгтгэх Ажлынхуудас Лавлах номнууд Сурах бичиг Дараахүйлявцуудыг харуулсан видеоэсвэл зураг - Хооллох - Ялгаруулах - Амьсгалах - Мэдрэх - Үржих - Өсөх - Хөдлөх Эдгээр шинж чанарууд амьд биед хэрхэн илэрдэгийг харуулсан видео бичлэг Ном, лавлахууд Сурах бичиг Амьд биеийн олон янз байдал Энэ бүлгийг судалснаар орон нутгийнхаа ургамал, амьтныг амьд биеийн үндсэн шинж, амьдрах орчны онцлог шинж тэмдгээр нь ангилан бүлэглэнэ. Бүх юмс Амьд бус зүйлс Амьд бие Хөдөлдөг Үрждэг
  4. 4 Бүлгийн нэр томьёо Шинжлэх ухаанч эрэлхийлэлд хандуулах асуудал  Таамаглах  Харьцуулах  Хэлэлцэх  Таамаглалд тайлбар хийх Бүлгийн хүрээнд тайлбарлах нэр томьёо Амьтан, ургамал гэх мэт Үйл ажиллагааны удирдамж Код Суралцахуйн зорилт Сурах үйл ажиллагаа Хэрэглэгдэхүүн Багшийн санамж Б_6_1_2. Ш_6_1_1. Ш_6_2_4. Ш_6_3_2. Ш_6_4_1. Амьд биеийн үндсэн шинжид үндэслэн орон нутгийнхаа ургамал, амьтдыг ангилах Чухал асуулт, баримт нотолгоо болон тайлбарын ач холбогдлын талаар ярилцах Хэрэгтэй мэдээллийн эх сурвалжуудыг ашиглах, тохиромжтой багаж төхөөрөмжийг сонгож зөв хэрэглэх Үр дүнг бичвэр, зургаар илэрхийлэх, танилцуулах Гарсан дүгнэлтийг янз бүрийн аргаар илэрхийлэн үзүүлэх, бусдад тайлбарлах Суралцагчид өмнө үзсэн амьд биеийн үндсэн шинжид үндэслэн ургамал, амьтдыг ангилах Тухайн орон нутагт оршин байдаг янз бүрийн ургамал, амьтдын зураг бүхий үзүүлэнг ашиглан тэдгээрийг янз бүрээр бүлэглэх ( хооллох, амьсгалах, үржих, амьдрах орчны онцлогоор нь гэх мэт) Амьтад хаана амьдардаг, ямар төрлийн идэш тэжээлээр хооллодог, мөчдийн тоо зэрэг гадаад шинж тэмдгийг харгалзахаас аль арга нь тэдгээрийг ангилан бүлэглэхэд хамгийн тохиромжтой болохыг үнэлж шийдэх Өөрсдийн хийсэн ангилалыг зураг, бичвэрээр илэрхийлж бусдад танилцуулах Сурах бичиг Вэб хаяг. Залуу болон бие гүйцсэн ургамлын фото зураг,биет үзүүлэн, загвар Суралцагдын тэжээдэг амьтан болох амьтдын амьдрах орчныг харуулсан зурагт үзүүлэн Бага ангид өөрийн мэдэх амьд биеийг ангилах, 7-р ангийн 1-р бүлгийн агуулгаар амьд биеийг аймаг, ургамал амьтныг үндсэн бүлгүүдэд ангилах тул энэ ангид өөрийн орон нутгийн сайн мэдэх ургамал, амьтдыг зарим нэг онцлог шинж, амьдрах орчноор нь ангилж бүлэглэх тохиромжтой хувилбарыг гаргах энгийн дасгал ажиллуулахад анхаарах Суралцагчдын ялгаатай байдлыг ажиглан дэмжлэг үзүүлэх Суралцагчид 1-2 шинж тэмдгийг харж ангилах нь өөр бусад шинжүүдтэй харьцуулахад тохирч байгаа эсэхийг үнэлэхэд дэмжлэг
  5. 5 үзүүлэх Явцын үнэлгээ: Б_6_1_2. Амьд биеийн үндсэн шинжид үндэслэн орон нутгийнхаа ургамал, амьтдыг ангилах Даалгавар: Хүрээлэн буй орчиндоо амьдарч байгаа ургамал, амьтныг ямар нэг онцлог шинж тэмдгээр нь бүлэглэн ангилах зураглал зохиогоорой. Сурагч бүр энэ даалгаврыг янз бүрээр хийж болно. Тухайлбал: Багш даалгаврыг хэмжээсжүүлэхдээ амьд биеийн ижил төстэй шинжийг олж ажиглан, ангилан бүлэглэж чадаж байгаа эсэх, оновчтой ангилах хувилбаруудыг олж илрүүлсэн эсэх, ангилал зүйн загвар, дизайныг оновчтой сонгосон эсэх зэрэг үзүүлэлтээр үнэлж урамшуулна. БҮЛЭГ: Б_6_2. АМЬД БИЕИЙН БҮТЭЦ, АМЬДРАЛЫН ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА Эс, эд, эрхтэн Энэ бүлэгт эс нь амьд биеийн бүтцийн үндсэн нэгжболох тухай ерөнхий ойлголтыг эзэмшиж, эсийн хэлбэр бүтэц нь түүний гүйцэтгэх үүрэгтэй холбогддог болох суурь ойлголттой болно. Мөн эсүүд нэгдэжэд, эрхтэн, эрхтэний тогтолцоог бүтээн амьдралын идэвхтэй үйл ажиллагааг хэрхэн явуулдаг тухай судална. Эсийн судалгааны гол багаж болох микроскопийн бүтэцтэй танилцаж түүнийг ашиглан энгийн судалгаа хийнэ. Бүлгийн нэр томьёо Ургамал Хүнсний Эмийн Үр тарианы Тэжээлийн Амьтан Ургамалидэштэн Махан идэштэн Элдэв идэштэн Амьтан Өндөглөдөг Тахиа Амьдүр төл төрүүлдэг Нохой
  6. 6 Шинжлэх ухаанч эрэлхийлэлд хандуулах асуудал  Таамаглах /ажиглах, тэмдэглэл хөтлөх /  Хэлэлцэх /зураг зурах, хүснэгт бөглөх /  Харьцуулах, турших /үзэл санаагаа нотлох, харилцан солилцохыг дэмжих /  Таамаглалд тайлбар хийх /дүгнэлт хийх, янз бүрийн эх сурвалж ашиглан дүгнэлтээ баталж үзүүлэх / Бүлгийн хүрээнд тайлбарлах нэр томьёо Амьд биеийн эрхтэн, эрхтний тогтолцоо, эс, эсийн бүрхүүл, сийвэн, бөөм, гэрлийн микроскоп, өсгөлт Үйл ажиллагааны удирдамж Код Суралцахуйн зорилт Сурах үйл ажиллагаа Хэрэглэгдэхүүн Багшийн санамж Б_6_2_1 Ш_6_1_1. Ш_6_2_2. Ш_6_4_4. Хүний биеийн эрхтний байрлал, үүргийг мэдэх Асуулт, баримт нотолгоо болон тайлбарын ач холбогдлын талаар ярилцаж чаддаг байх Туршиж болохуйц санааг дэвшүүлэх Гарсан дүгнэлтийг янз бүрийн аргаар илэрхийлэн үзүүлэх, бусдад тайлбарлах Ижил үүрэг хамтран гүйцэтгэх эрхтнүүдийг нэрлэх, таних Хүний биеийг дүрслэн зураад эрхтнүүдийг нэрлэн бичих Хүний биеийн эрхтэн тогтолцооны гол эрхтний үүргийг товч тайлбарлах . Зургаа бие биедээ дамжуулан үзүүлэх, ярилцах, дүгнэх Хүний биеийн эрхтэн тогтолцооны хэсгүүдийг харуулсан зурагт үзүүлэн Эрхтнүүдийн өнгөт үзүүлэн, макет, модель Баримлын шавар Том хэмжээтэй цаас, харандаа /маркер Зурагт үзүүлэн дээр нэрлүүлэх, зуруулах Хамгийн сайн зурсан баг нь шагналтай байхаар хөгжилтэй уралдаан зохиож болно. Эрхтнийг баримлаар хийлгэх
  7. 7 Б_6_2_2 Ш_6_1_2 Ш_6_2_4 Ш_6_3_2 Цэцэгт ургамлын гол эрхтнүүд болох үндэс, иш, навчны байрлал болон үйл ажиллагааг таньж мэдэх Таамаглал дэвшүүлж түүнийг баримт нотолгоотой харьцуулж нягтлах Хэрэгтэй мэдээллийн эх сурвалжуудыг ашиглах, тохиромжтой багаж төхөөрөмжийг сонгож зөв хэрэглэх Үр дүнг хүснэгт, баганан диаграмм болон шугаман графикаар илэрхийлэх, танилцуулах Янз бүрийн цэцэгт ургамлын үндэс, иш, навчийг ялган таних Навч бол хооллох эрхтэн гэх зэргээр ургамлын эрхтний бүтцийг үйл ажиллагаатай нь холбон амьд биесийн шинж чанарын тухай ойлголтоо батжуулах Ургамлын эрхтний байрлалыг зургаар илэрхийлж үзүүлэх Эрхтний үйл ажиллагааг хүснэгтээр илэрхийлж нэгтгэн харах Залуу болон бие гүйцсэн ургамлын фото зураг Биет үзүүлэн, загвар Бичлэг Бага боловсролын түвшинд эзэмшсэн мэдлэгийг урьдчилан тогтоогоод цаашдын хичээлийг төлөвлөх Дүрс хувирсан эрхтнүүдийн талаар мэдээлэл өгөх, сурагчдаар гаргуулах Б_6_2_3 Ш_6_1_2 Ш_6_2_3 Гэрлийн микроскоп ашиглан ургамал, амьтны эсийн үндсэн бүтцийг таних(бөөм, бүрхүүл, сийвэн) Таамаглал дэвшүүлж түүнийг баримт нотолгоотой харьцуулж нягтлах Сонгосон шинэ санаагаа шинжлэн судлах дэс дарааллыг төлөвлөх Гэрлийн микроскопийн бүтэц, ажиллах аргатай танилцах Байнгын болон түр бэлдмэл бэлдэн микроскопоор эсийг судлах Эсийн бөөм, бүрхүүл, сийвэнг харж, таних. Эсийн зургийг зурж ямар ялгааг, хэрхэн олж мэдсэнээ бусдад тайлбарлах Амьтны эсийн байнгын бэлдмэл Микроскоп, тавиур ба бүрхүүл шил, ус, залуур зүү, бритва. Сонгино (үе үеэр хуурах шүүслэг эдүүдийн гадна талын нимгэн хальс)-ы бүрхүүл эдийн эсийг харах Сайн харахын тулд бүрхүүл шилний доогуур хийн бөмбөлөг оруулахгүй, түүний гадна тал нь тоосгүй байх Микроскопоор бэлдмэлийг яаж харахыг үзүүлэх. Сонингийн цаасан дээрх үсэг буруу (тонгоруу) харагдахыг үзүүлэх. Туршилтын үр дүнд нотолгоогоор батлагдсан шинжлэх ухааны санааг сурагчид өөртөө итгэлтэйгээр илтгэж, ажиглаж мэдсэнээ бусадтай хуваалцах дадал олгох, сурагч бүрийн дуу хоолойг сонсох, урамшуулах зорилгоор багийн хэлэлцүүлэг зохиох.
  8. 8 Ш_6_3_1 Ш_6_4_4 Хэмжигдэхүүн оруулсан ажиглалтыг нягт нямбай хийх Гарсан дүгнэлтийг янз бүрийн аргаар илэрхийлэн үзүүлэх, бусдад тайлбарлах Ажигласан эсүүдээ харьцуулан зурах Юуг олж харсан, түүнийгээ хэрхэн зурж дүрсэлснээ бусдад тайлбарлах хэрэгтэй.  Интернетээс татсан зураг  Багшийн гарын авлага  Ажлын хуудас  Лавлах номнууд  Сурах бичиг http://www.youtube.com/watch ?v=mnWm-RjBKcM Хэлэлцүүлэгт суралцагчдын оролцоог дэмжих, туршилтыг нягт нямбай гүйцэтгэхэд анхаарах. Амьтан, ургамлын эс ялгаатай болохыг хүснэгт эсвэл зургаар харьцуулж тайлбарлах Бүтэц Ургамлын эс Амьтны эс Хэлбэр Эсийн бүрхүүл Бөөм байгаа байгаа Бусад Б_6_2_4 Ш_6_1_2 Ш_6_2_2 Ш_6_4_2 Эсүүдийн хэлбэр нь түүний гүйцэтгэх үүрэгтэй зохилдсон болохыг дараах эсүүдээр жишээлэн тайлбарлах (Амьсгалын замын намираа эс, үндэсний үсэнцрийн сорох эс, булчингийн эс, цусны улаан, цагаан эс) Таамаглал дэвшүүлж, түүнийг баримт нотолгоотой харьцуулж нягтлах Туршиж болохуйц санааг дэвшүүлэх График, диаграмм, хүснэгтэн хэлбэрээр өгөгдсөн болон Тухайн эсийн гүйцэтгэх үүрэгтэй хэлбэр нь холбоотой болохыг ажиглах Зарим онцлог эсийн хэлбэрийг таних, зурах Өөр өөр хэлбэртэй эсүүд нь өөр өөр үүрэгтэй байдаг бөгөөд энэ нь амьтан ургамлын биеийн тодорхой хэсгүүдэд байрлаж, тэдгээрийг амьд байлгахад чухал үүрэгтэй болохыг хэлэлцэх, дүгнэх Бусад эсүүдийн хэлбэрийг үүрэгтэй нь холбон таамаглах Фото зургууд Зарим эсийн диаграмм Эдгээр эсүүдийн үйл ажиллагаааг харуулсан бичлэг веб хуудас Энэ суралцахуйн зорилтыг заахдаа эсийн зохилдолгоо талаас нь тайлбарыг түлхүү хийх Эсүүдийн зургийг хараад таньдаг, хэлбэр, онцлогийг үйл ажиллагаатай нь холбон бичих чадвар эзэмшүүлэхэд анхаарах
  9. 9 судалгаагаар цуглуулсан өгөгдөл мэдээллээс дүгнэлт гаргах Б_6_2_5 Ш_6_1_1. Ш_6_4_1. Ш_6_4_4. Эсээс эд, эрхтэн, амьд бие махбод үүсэхийг ойлгох Асуулт, баримт нотолгоо болон тайлбарын ач холбогдлын талаар ярилцаж чаддаг байх Шинжлэх ухааны мэдлэг, ойлголтыг ашиглан таамаглалд тайлбар хийх Гарсан дүгнэлтийг янз бүрийн аргаар илэрхийлэн үзүүлэх, бусдад тайлбарлах Ижил эсүүд нэгдэж эдийг үүсгэдэг талаар хэлэлцэх Янз бүрийн эдүүд нэгдэж эрхтэн, эрхтнүүд нэгдэж, эрхтний тогтолцоог бүтээдэг тухай тайлбарлах Эрхтний тогтолцоо нь хүн ба цэцэгт ургамлын бүхэл бүтэн бие махбодыг бүтээхийг тодорхойлж дүгнэх Эрхтэн тогтолцооны жагсаалт хийх, үүргээр нь эрэмбэлэх Зурагт үзүүлэн Тохиромжтой бичлэг Төрөл бүрийн материал ашиглан сурагчдын бүтээсэн макет Эрхтэн тогтолцооноос эрхтэн, эд, эсрүү чиглүүлэн тайлбарлавал илүү үр дүнтэй. Явцын үнэлгээ: Б_6_2_4. Эсүүдийн хэлбэр нь түүний гүйцэтгэх үүрэгтэй зохилдсон болохыг дараах эсүүдээр жишээлэн тайлбарлах  Амьсгалын замын намираа эс  Үндэсний үсэнцрийн сорох эс  Булчингийн эс  Цусны улаан, цагаан эс Даалгавар1. 1 2 3 4 5
  10. 10 Зурагт үзүүлсэн эсүүдийг ашиглан хүснэгтийг нөхнө үү. № Эсийн нэр Байрлах эрхтэн, тогтолцоо Гүйцэтгэх үүрэг Онцлог 1 2 3 4 5 Түлхүүр № Эсийн нэр Байрлах эрхтэн, тогтолцоо Гүйцэтгэх үүрэг Онцлог 1 Сормууст эс Амьсгалын эрхтний тогтолцоонд Амьсгалын замаар орж ирсэн тоос шороо, нян бактерийг шүүх Байнга хөдөлж байдаг олон тооны, маш жижиг сормуустай 2 Үндэсний үсэнцрийн сорох эс Үндэсэнд Хөрснөөс ус, эрдэс давсыг сорж аван иш, навч, цэцэг рүү дамжуулах Сорох талбайг нэмэгдүүлсэн үсэнцрүүдтэй, эсийн хана маш нимгэн. 3 Булчингийн эс Мах булчинд Араг ясанд бэхлэгдэж хөдөлгөөн хийх Агшиж сунах чадвартай, уртааш сунасан 4 Цусны улаан эс Цусанд Эс эдэд хүчилтөрөгч зөөвөрлөх Их хүчилтөрөгч зөөвөрлөхийн тулд хүнхэр, бөөмгүй болсон, хэлбэрээ өөрчилдөггүй, диффузи сайн хийхийн тулд маш нимгэн мембран бүрхүүлтэй 5 Цусны цагаан эс Цусанд Бие мах бодыг хамгаалах Нимгэн бүрхүүлтэй, хэлбэрээ өөрчлөн нэвтрэх чадвартай, том бөөмтэй, том хэмжээтэй Даалгавар 2. Цусны улаан ба цагаан эсийн зургийг зурж, нэрлэн ижил ба ялгаатай талыг нь харьцуулна уу. Үнэлгээний рубрик Чадвар Сул Дунд Сайн Маш сайн Эсийг дүрслэн зурах чадвар Эсүүдийг зурж чадаагүй 2 эсийн ялгааг гаргаж чадаагүй. улаан цагаан эсийг ижил хэмжээтэй зурсан Улаан эсийг цагаан эсээс жижиг зурсан, цагаан эсийг том бөөмтэй зурсан Хэмжээ, бөөмийн ялгааг бүрэн гаргаж зураад бөөм, бүрхүүл, сийвэн зэргийн аль нэгийг зөв нэрлэсэн. Ижил талыг Хоёулаа цусанд Цусанд байрладаг ба Цусанд байрладаг, эсийн Байрлал, эсийн бүтцийн ижил талыг
  11. 11 илэрхийлэх чадвар байрладаг болохыг бичсэн бүрхүүл, сийвэнтэй болохыг бичсэн бүрхүүл, сийвэнтэй, 2-ул чухал үүрэгтэй эсүүд болохыг бичсэн. нэрлэхээс гадна үүрэгтэйгээ холбоотойгоор бүтэц нь онцлог болсныг тус бүрд нь юмуу нэгнээр нь төлөөлөн тайлбарлаж бичсэн. Ялгаатай талыг илэрхийлэх чадвар Ялгааг гаргаж чадаагүй Улаан эс бөөмгүй, цагаан эс бөөмтэй болохыг бичсэн Бөөмийн ялгааг бичихээс гадна хэмжээгээрээ ялгаатай болохыг бичсэн. Гүйцэтгэх үүргээсээ хамааран бүтцүүд нь бие биенээсээ ялгаатай болсныг тайлбарлан бичсэн. Харьцуулах чадвар 1 шинжийг харьцуулсан. бөөмтэй бөөмгүй, хэмжээ гэх мэт 2-3 шинжийг харьцуулсан. Харьцуулалт хийхдээ хүснэгт, диаграм ашигласан. Хүснэгт, зураг диаграм ашиглан харьцуулж дүгнэлт гаргасан. Бичил биетэн Энэ бүлэгт суралцагчид эрүүлмэндийн тухай болон амьд биесийн шинжийн талаарх өмнөх мэдлэгтээ тулгуурлан дараах мэдлэг, чадварыгэзэмшинэ.  Зарим бичил биетнүүд хүнд ашиг тустай байхад бусад нь яагаад хор хөнөөлтэй байдаг тухай судлах  Бичил биетнүүдийг хүнсний бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхэд хэрхэн ашиглах  Бичил биетнүүд шим бодисыг задалснаар аливаа зүйл ялзарч муудах тухай мэдэх Бүлгийн нэр томьёо: Шинжлэх ухаанч эрэлхийлэлд хандуулах асуудал  Тохирох багажийг сонгон түүнийг зөв ашиглах  Хэмжилт, ажиглалтыг нягт нямбай хийх  Судалгаа шинжилгээ хийх  Асуултуудад , баталгаа нотолгоотой тайлбар өгч хэлэлцэх Бүлгийн хүрээнд тайлбарлах нэр томьёо Хөрөнгө мөөг, спор, мөөгийн утаслаг, мицелл, паразит мөөг, бактери, шууд хуваагдал, хөх ногоон замаг, нэг эстэн, сормуус, шилбүүр, хуурамч хөл, вирус, задлах процесс, задлагч, чийгийн улаан, ариутгал Үйл ажиллагааны удирдамж Код Суралцахуйн зорилт Сурах үйл ажиллагаа Хэрэглэгдэхүүн Багшийн санамж Б_6_2_6 Бичил биетэн амьд бие болохыг судалж мэдэх Мөөг, бактери бичил биетэн Сурах бичиг 7-р ангийн 1-р бүлэг
  12. 12 Ш_6_1_1 Ш_6_2_3 Ш_6_3_1 Ш_6_4_4 Асуулт, баримт нотолгоо болон тайлбарын ач холбогдлын талаар ярилцаж чаддаг байх Сонгосон шинэ санаагаа шинжлэн судлах дэс дарааллыг төлөвлөх Хэмжигдэхүүн ашиглах, ажиглалтыг нягт нямбай хийх Гарсан дүгнэлтийг янз бүрийн аргаар илэрхийлэн үзүүлэх, бусдад тайлбарлах болохыг судлах. Бичил биетэн нь амьд болохыг харуулсан шинжүүдийг жагсаан бичих Мөөгийн эсийг микроскопоор хараад, зурах. Бактерийн микроскодоор харсан зургийг ажиглан харах, харьцуулах Вэб сайтууд Бичил биетнүүдийн өнгөт зураг Бичил биетний амьдрал, үйл ажиллагааг үзүүлсэн бичлэг Бактериын микроскопоор харсан фото зураг Mикроскоп Талхны хөгцнөөс мөөгийн бэлдмэл бэлтгэх сэдэвтэй холбох Хэт гүнзгийрүүлэн судлахгүй байх Эрүүл ахуй –аюулгүй байдалд анхаарах Байнгын бэлдмэлийг ашиглах, хүн бүр бэлдмэл хийхгүй байж болно Б_6_2_7 Ш_6_1_2 Ш_6_2_4 Ш_6_2_5 Ш_6_3_2 Хүнсний бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэл, өвчин үүсгэх зэрэгт бичил биетний гүйцэтгэх үүргийг судалж мэдэх Таамаглал дэвшүүлж түүнийг баримт нотолгоотой харьцуулж нягтлах Хэрэгтэй мэдээллийн эх сурвалжуудыг ашиглах, тохиромжтой багаж төхөөрөмжийг сонгож зөв хэрэглэх Өөрийн болон бусдын эрүүл мэнд, аюулгүй байдалд анхаарах Үр дүнг хүснэгт, баганан диаграмм болон шугаман Янз бүрийн нөхцөлд хөрөнгө мөөг үржүүлэх туршилтын ажлыг төлөвлөх, судалгаа явуулах Талхны үйлдвэрлэлд хөрөнгө мөөгийг хэрхэн ашигладаг тухай хэлэлцэх, дүгнэлт гаргах Агар-агар бүхий тэжээлийн орчинд бактери хэрхэн ургасныг бичлэгээр харуулах Тараг болон бяслаг үйлдвэрлэхэд бичил биетнийг яаж ашигладагийг тайлбарлах Бичил биетнээр халдварладаг өвчин хир зэрэг элбэг байдаг, ямар төрөл нь өвчин үүсгэдэг, өвчин тархахаас урьдчилан сэргийлэх арга замын талаар хэлэлцэх. Луи Пастерийн ажил болон Хөрөнгө (хуурай эсвэл нойтон), глюкоз /сахар, гурил термометр, усан банн энгийн – том жижиг 2 стакан ашиглаж болно шугам Төрөл бүрийн бичлэгүүд Бичил биетнээр үүсгэгддэг өвчнийг хүснэгтээр үзүүлсэн үзүүлэн Глюкозын хэмжээ, температур зэрэг нь хөрөнгө мөөгний өсөлтөнд хэрхэн нөлөөлж байгааг судалж болно. Сүүн хүчлийн бактерийн ач холбогдлыг тайлбарлаж өгөх Ариутгалыг сайтар хийх тухай хэлэлцэх Мэдээллийн хоёрдогч эх үүсвэр ашиглах талаар даалгавар өгч болно. Багаар юмуу сурагч бүрт хийх гэрийн даалгавар өгөх нь тохиромжтой
  13. 13 графикаар илэрхийлэх, танилцуулах түүний аргыг ашигласан ариутгалын талаарх шинжлэх ухааны арга зүйг судлах. Б_6_2_8 Ш_6_1_2 Ш_6_2_4 Ш_6_4_1 Задлагчийн үүргийг тайлбарлах Таамаглал дэвшүүлж түүнийг баримт нотолгоотой харьцуулж нягтлах Хэрэгтэй мэдээллийн эх сурвалжуудыг ашиглах, тохиромжтой багаж төхөөрөмжийг сонгож зөв хэрэглэх Шинжлэх ухааны мэдлэг, ойлголтыг ашиглан таамаглалд тайлбар хийх Бактери ба мөөгийн задлагчийн үүргийн талаар ангиараа судалгаа хийж, үр дүнг танилцуулах Задлагчийн үүргийг тайлбарлах. Битүү таглаатай саванд талх эсвэл жимсний хөгцөрч, ялзрахаар жишээлэн задлагчийн үүргийг тайлбарлах Идэш тэжээлийн хэлхээнд задлагчид хэрхэн оролцдог ба ямар үүрэг, ач холбогдолтойг хэлэлцэх Задлагчгүй дэлхийг төсөөлүүлэх Битүү саванд хадгалж хөгцрүүлсэн талх, жимсийг жишээ болгон авч үзэж болно. Хөрсөнд үржүүлсэн чийгийн улаан хорхойг судлах Төрөл бүрийн бичлэг Хөгцрүүлсэн талх, жимсийг судлах явцдаа аюулгүй ажиллагааны дүрмийг сайтар баримтлахыг сурагчдад зөвлөх хэрэгтэй. Бичил биетний ач холбогдлыг задлагч дээр сайтар тайлбарлах БҮЛЭГ: Б_6_3. АМЬД БИЕИЙН ҮРЖИЛ, ХӨГЖИЛ Хүний үржил, хөгжил Энэхүү бүлгийг үзэжсудалснаар хүний нөхөн үржихүйн эрхтэн тогтолцоо болон шилжилтийн насны өөрчлөлтийн талаар ойлголттой болж бие болон сэтгэлсанаанд гарах өөрчлөлтөд бэлтгэлтэй болно. Сурагчид ургамлын үр ургахад ус, хүчилтөрөгч, температур зэрэг хүчин зүйл хэрхэн нөлөөлөхийг нарийвчлан судална. Бүлгийн нэр томьёо Шинжлэх ухаанч эрэлхийлэлд хандуулах асуудал Асуулт, баримт нотолгоо болон тайлбарын ач холбогдлын талаар ярилцаж чаддаг байх Таамаглал дэвшүүлж түүнийг баримт нотолгоотой харьцуулж нягтлах Өөрийн болон бусдын эрүүл мэнд, аюулгүй байдалд анхаарах Үр дүнг бичвэр, зураг, хүснэгт, баганан диаграмм болон шугаман графикаар илэрхийлэх, танилцуулах
  14. 14 Гарсан дүгнэлтийг янз бүрийн аргаар илэрхийлэн үзүүлэх, бусдад тайлбарлах Бүлгийн хүрээнд тайлбарлах нэр томьёо Шилжилтийн нас, бэлгийн анхдагч, хоёрдогч шинж тэмдэг, биений юм, биений юмны мөчлөг, өндгөвч, өндгөн эс, нойтон зүүд Үр, ургах нөхцөл, ус-чийг, хүчилтөрөгч-агаар, температур- халуун, хүйтэн Үйл ажиллагааны удирдамж Код Суралцахуйн зорилт Сурах үйл ажиллагаа Хэрэглэгдэхүүн Багшийн санамж Б_6_3_1. Ш_6_1_1. Ш_6_2_1. Ш_6_2_5. Ш_6_3_2. Ш_6_4_1. Шилжилтийн насны охид хөвгүүдийн бие махбод ба сэтгэл санаанд гарах өөрчлөлтийг танин мэдэх /биений юм, нойтон зүүд/ Асуулт, баримт нотолгоо болон тайлбарын ач холбогдлын талаар ярилцаж чаддаг байх Таамаглал дэвшүүлж түүнийг баримт нотолгоотой харьцуулж нягтлах Өөрийн болон бусдын эрүүл мэнд, аюулгүй байдалд анхаарах Үр дүнг бичвэр, зураг, хүснэгт, баганан диаграмм болон шугаман графикаар илэрхийлэх, танилцуулах Шинжлэх ухааны мэдлэг, ойлголтыг ашиглан таамаглалд тайлбар • Шилжилтийн насанд бие махбод болон сэтгэл санаанд гарах өөрчлөлтийн талаар зурагт үзүүлэн ашиглан ярилцах, • Яагаад ийм өөрчлөлт гарч байгааг ярилцах, таамаглал дэвшүүлэх • Өөрийн биед гарч буй өөрчлөлтийг бусадттай харьцуулах, бид ялгаатай гэдгийг мэдэх • Биеийн өндрөө хэмжих, ангийн эрэгтэй эмэгтэй хүүхдүүдийн дундаж өндрийг харьцуулан, баганан диаграмм байгуулах /багийн гишүүд болон анийн бусад хүүхдүүдтэй харьцуулах, эрэгтэй, эмэгтэй хүүхдүүд ялгаатай байгааг илрүүлэх, гэртээ очоод гэр бүлийн гишүүдийнхээ өндрийг хэмжиж, өсөлт ялгаатай байгааг диаграммаар илэрхийлэх, өөрийн биеийн өндрөө тогтмол хянадаг байх/ • Бие болон сэтгэл санаанд гарч буй өөрчлөлтийг хүлээн зөвшөөрөх, бусдад хүндэтгэлтэй хандах, ялгаварлан гадуурхахгүй байхын ач холбогдлыг ухаарах, ярилцах • Шилжилтийн насны охидод гарах гол өөрчлөлт буюу биений юмны ирэх тухай мэдэж авах • Охидын бэлгийн бойжилтын үед өндгөвчинд өндгөн эс болон бэлгийн даавар бие гүйцэж Зурагт үзүүлэн – Шилжилтийн насны өөрчлөлтүүд Өндөр хэмжигч, туузан метр, ажлын хуудас , харандаа шугам, баллуур, дэлгэц цаас-8 ширхэг, цаасан үзүүлэн-1 ширхэг Ажлын хүснэгт 1. Нэр Өндөр /м/ Хүйс 1 2 3 4 5 6 Ажлын хүснэгт 2. Багууд Дундаж өндөр /эр/ Дундаж өндөр /эм/ 1 2 3 4 5 Бэлгийн хоёрдогч шинжүүдийн тухай сурагчидтай ярилцахдаа мэдрэмжтэй хандахгүй бол зарим нь сэтгэл зовомтгой, ичимтгий байдаг. Хүйсийн ялгаатай байдлыг зөвхөн өндөр гэх мэт нэг хэмжигдэхүүнээр илэрхийлэн дүгнэлт гаргах боломжгүй. Энэ өгөгдөл нь сурагчдыг мэдээлэлд боловсруулалт хийх арга барилд сургахад чиглэгдсэн тул боловсруулалт хийсэн мэдээллээс гарсан дүгнэлтийг бие болон сэтгэл санаанд гарч буй
  15. 15 Ш_6_4_4. хийх Гарсан дүгнэлтийг янз бүрийн аргаар илэрхийлэн үзүүлэх, бусдад тайлбарлах гадагшилж эхлэх ба энэ үеэс биений юм ирдэг тухай мэдээлэлтэй ажиллаж танилцах • Хөвгүүдийн бэлгийн бойжилтын үед эр бэлгийн эс, бэлгийн даавар боловсорч гадагшилж эхлэх ба энэ үеэс үрийн шингэн ялгарч эхэлнэ. Өсвөр насны хөвгүүдэд үрийн шингэн нв унтаж байх үед гадагшлах ба үүнийг нойтон зүүд гэж нэрлэдэг болохыг дасгал ажлын үед мэдэж аюна. Багш сурагчдыг бүлэгт хувааж унших материал ТӨМ тарааж өгнө. 6 Биений юм, түүний мөчлөг – ТӨМ Нойтон зүүд гэж юу вэ? – ТӨМ өөрчлөлт, бусдад хүндэтгэлтэй хандах, ялгаварлан гадуурхахгүй байх зэрэгтэй салшгүй холбох хэрэгтэйг анхаараарай Явцын үнэлгээ: Б_6_3_1. Шилжилтийн насны охид хөвгүүдийн бие махбод ба сэтгэл санаанд гарах өөрчлөлтийг танин мэдэх /биений юм, нойтон зүүд/ Даалгавар: 1. Шилжилтийн нас гэж юу вэ? 2. Шилжилтийн насны үед гарах бие махбодын өөрчлөлтийг нэрлэнэ үү? 3. Шилжилтийн насны үед охид, хөвгүүдийн сэтгэлсанаа тогтворгүй байдаг. Үүний шалтгааныг хамтарч ярилцана уу? 4. Охид, хөвгүүдэд гарч буй өөрчлөлтүүдийн ижил ба ялгаатай талыг ярилцана уу? 5. Чи сард, жилд хэдэн см-ээр өсөж байгаагаа доор үзүүлсэн өсөлтийн шугам хэсэгт 1 см-ийн нарийвчлалаар тэмдэглэнэ үү? Мөн үеийн найзууд, ангийнхаа найз нартай харьцуулж үзээрэй. 0 0.2 0.4 0.6 0.8 1 1.2 Өсөлтийн шугам
  16. 16 Суралцагчийн чадварыг үнэлэх рубрик Чадвар Сул Дунд Сайн Маш сайн Асуулт, баримт нотолгоо болон тайлбарын талаар ярилцах чадвар Шилжилтийн насанд гарах өөрчлөлтүүдийг таних, мэдэх Шилжилтийн насны үед бие махбод ба сэтгэл санаанд гарах өөрчлөлтүүдийг нэрлэх, тоочих Шилжилтийн насны үед бие махбод, сэтгэл санаанд гарах өөрчлөлтийг таньж мэдэхийн ач холбогдлыг тайлбарлах Шилжилтийн насны үед бие махбод, сэтгэл санаанд гарах өөрчлөлтийг бусдад тайлбарлах, ярилцах Үр дүнг бичвэр, зураг, хүснэгт, баганан диаграмм болон шугаман графикаар илэрхийлэх, танилцуулах чадвар Биеийн өндрийг хэмжих, тэмдэглэх Өөрийн биеийн өндрийг бусдынхтай харьцуулан жиших Хүн бүр өндөр жингээр ялгаатай байдгийг мэдэх, тайлбарлах, бусдыг ялгаварлан гадуурхахгүй байхын ач холбогдлыг ярилцах Өсөлтийн бүдүүвчийг сар, жилээр хөтөлж, өөрийн өндөр жиндээ хяналт тавьдаг байх, түүний ач холбогдлыг тайлбарлах Ургамлын үржил, хөгжил Үйл ажиллагааны удирдамж Код Суралцахуйн зорилт Сурах үйл ажиллагаа Хэрэглэгдэхүүн Багшийн санамж Б_6_3_2. Ш_6_2_2. Ш_6_2_3. Ш_6_3_1. Ургамлын үр ургахад ус, хүчилтөрөгч, температур нөлөөлөхийг нарийвчлан тайлбарлах. Туршиж болохуйц санааг дэвшүүлэх Сонгосон санаагаа шинжлэн судлах дэс дарааллыг төлөвлөх Хэмжигдэхүүн ашиглах, ажиглалтыг нягт нямбай хийх Үрийг дараах янз бүрийн нөхцөлд 7 хоногийн туршид тарьж ургуулан, үр ургахад ус, хүчилтөрөгч, температур зэрэг хүчин зүйлс зайлшгүй шаардлагатай болохыг илрүүлэх туршилт хийх. Үүнд: а. чийгтэй, дулаан, агаартай нөхцөлд б. чийгтэй, дулаан, агааргүй нөхцөлд в. чийгтэй, хүйтэн, агаартай нөхцөлд г. ус чийггүй, дулаан,  Ургамлын үр, петрийн аяга, ус, фильтрийн цаас юмуу элс.  Багшийн гарын авлага  Ажлынхуудас  Лавлах номнууд  Сурах бичиг http://www.youtube.com/watch? Энэ туршилтыг бага ангийн III ангид энгийн багаж хэрэгсэлийг туршилтад хэрэглэх чадвар эзэмшүүлэх зорилгоор ашиглаж байсан. Харин энэ удаа суралцагчид туршилтыг хийх явцдаа амьд биеийн амьдралын үйл ажиллагаа(үрээс ургамал бий болох)-нд нөлөөлөх хүчин зүйлийг олж мэдэх, үндэслэлийг нь тайлбарлах чадвар эзэмшүүлэхэд түлхүү анхаарал хандуулаарай. Туршилтын үр дүнд нотолгоогоор батлагдсан шинжлэх ухааны санааг суралцагчид өөртөө итгэлтэйгээр илтгэж, ажиглаж мэдсэнээ бусадтай хуваалцах дадал олгох Суралцагч бүрийн дуу хоолойг сонсох, урамшуулах зорилгоор багийн хэлэлцүүлэг
  17. 17 Ш_6_4_3. Таамаглал ба үр дүнг хооронд нь харьцуулах агаартай нөхцөлд -Туршилтын явцад ажиглалт хийж, үр дүнг хэлэлцэх v=T94hwhYCFsY зохиох. Хэлэлцүүлэгт суралцагчдын оролцоог дэмжих, туршилтыг нягт нямбай гүйцэтгэхэд анхаарах. Явцын үнэлгээ: Б_6_3_1.Ургамлын үр ургахад ус, хүчилтөрөгч, температур нөлөөлөхийг нарийвчлан тайлбарлах Даалгавар: Үрийг дараах 4 нөхцөлд 7 хоногийн туршид тарьж ургуулан, үр ургахад ус, хүчилтөрөгч, температур зайлшгүй шаардлагатай болохыг илрүүлэхийн тулд дараах 4 өөр нөхцөлд туршилт хийсэн. а. чийгтэй, дулаан, агаартай нөхцөлд б. чийгтэй, дулаан, агааргүй нөхцөлд в. чийгтэй, хүйтэн, агаартай нөхцөлд г. ус чийггүй, дулаан, агаартай нөхцөлд Дээрх туршилтын үр дүнг төсөөлөн таамаглаж асуултанд харулаарай. 1. Ямар нөхцөлд үр хамгийн сайн ургах вэ? Түүнийг шалтгааныг тайлбарлааарай. ........................................................................................................................................................................................................ 2. Ямар нөхцөлд үр муу ургах вэ? Түүнийг шалтгааныг тайлбарлаарай. ........................................................................................................................................................................................................ 3. Ямар нөхцөлд үр огт ургахгүй вэ? Түүнийг шалтгааныг тайлбарлаарай. ........................................................................................................................................................................................................ 4. Үр ургахад зайлшгүй шаардлагатай гадаад нөхцөлүүдийг бичээрэй. ............................................................................................................................................................................................................. БҮЛЭГ: Б_6_4. АМЬД БИЕ ХООРОНДЫН БОЛОН ОРЧНЫ ХАРИЛЦАН ХОЛБОО Энэ бүлгээр суралцагчид орон нутгийнгийнхаа амьд биеийн амьдрах орчныг ажиглан, тэдгээрийн тэжээлийн хэлхээний бүдүүвчийг загварчилж сурна. Бүлгийн нэр томьёо Шинжлэх ухаанч эрэлхийлэлд хандуулах асуудал  Асуулт, баримт нотолгоо болон тайлбарын ач холбогдлын талаар ярилцах  Хэрэгтэй мэдээллийн эх сурвалжуудыг ашиглах, тохиромжтой багаж төхөөрөмжийг сонгож зөв хэрэглэх  Гарсан дүгнэлтийг янз бүрийн аргаар илэрхийлэн үзүүлэх, бусдад тайлбарлах
  18. 18 Бүлгийн хүрээнд тайлбарлах нэр томьёо Амьдрах орчин, дасан зохицох, зохилдолгоо Тэжээлийн хэлхээний бүдүүвч – бүтээгч, анхдагч хэрэглэгч, хоёрдогч хэрэглэгч, холимог идэштэн, өвсөн тэжээлтэн, махан идэштэн Үйл ажиллагааны удирдамж Код Суралцахуйн зорилт Сурах үйл ажиллагаа Хэрэглэгдэхүүн Багшийн санамж Б_6_4_1. Ш_6_1_1 Ш_6_2_4 Ш_6_4_4. Орон нутгийнхаа амьтдыг ажиглан амьд биес орчинд хэрхэн дасан зохицсон байдлыг судлах Мэдээллийн бусад сурвалжийг ашиглаж болно. Асуулт, баримт нотолгоо болон тайлбарын ач холбогдлын талаар ярилцах Хэрэгтэй мэдээллийн эх сурвалжуудыг ашиглах, тохиромжтой багаж төхөөрөмжийг сонгож зөв хэрэглэх Гарсан дүгнэлтийг янз бүрийн аргаар илэрхийлэн үзүүлэх, бусдад тайлбарлах Хашаа хороо, ой мод, усан сан, цөөрөм зэрэг орон нутагтаа амьдардаг амьд биесийн бичил амьдрах орчныг харьцуулан судлах, багаар ажиллах Амьдрах орчин гэж юу болохыг тайлбарлах Амьд бие орчиндоо хэрхэн зохицсон байдлыг ажиглах Амьдрах орчиндоо зохилдсон зохилдлогоог тайлбарлах: хоол тэжээл, ус, орон байр, махчдаас өөрийгөө хамгаалах г.м. Амьд биеийн амьдрах орчин, дасан зохилдолгоог тодорхойлохын тулд зурж тэмдэглэх, боломжтой бол фото зураг авах Тухайн орон нутагт тархах жижиг хөхтний (оготно, хулгана) амьдрах орчныг нь харьцуулан судлах
  19. 19 Б_6_4_2. Ш_6_1_1. Ш_6_2_4. Ш_6_4_4. Тэжээлийн энгийн хэлхээг загварчлах ба зурах Чухал асуулт, баримт нотолгоо болон тайлбарын ач холбогдлын талаар ярилцах Хэрэгтэй мэдээллийн эх сурвалжуудыг ашиглах, тохиромжтой багаж төхөөрөмжийг сонгож зөв хэрэглэх Гарсан дүгнэлтийг янз бүрийн аргаар илэрхийлэн үзүүлэх, бусдад тайлбарлах Тэжээлийн энгийн хэлхээг тайлбарлах. Өөр өөр амьтан, ургамлыг зурж хайчлаад суралцагч бүр нэгийг авч, гар гараасаа барин, тэжээлийн хэлхээний загварыг дүрслэх Бүтээгч, анхдагч хэрэглэгч, хоёрдогч хэрэглэгч, холимог идэштэн, өвсөн тэжээлтэн, махчдын талаар тайлбарлах Өмнөх хичээлд судласан амьдрах орчноос сонгон тэнд амьдардаг амьд биеийн тэжээлийн хэлхээний бүдүүвчийг зурах Мэдээллийн бусад эх сурвалжаас холбогдох зураг цуглуулах Тэжээл нь өсөлт, хөгжил, хөдөлгөөнд энерги болон ашиглагдах бөгөөд тэр нь анхдагч хэрэглэгчээс хоёрдогч хэрэглэгчид дамждагийг тэмдэглэх нь зүйтэй.
  20. 20 ОРШИЛ Энэхүү суралцахуйн удирдамжид YII ангийн биологийн хичээлийн агуулга, сурах арга барилыг тусгасан болно. Бүлэг бүрт шинжлэх ухаанч арга барилд сургах зорилтууд давтагдан тусгагдсан бөгөөд суралцагчийг сурах арга барилд хөтлөх туршилтууд, дадлага ажил, хэрэглэгдэхүүнийг зөвлөсөн болно. Суралцахуйн зорилтуудыг хичээлийн сэдвүүдийг судлах дарааллын дагуу эрэмбэлсэн бөгөөд тухайн суралцахуйн зорилтыг хэрэгжүүлэх ээлжит хичээл төлөвлөлтийг орон нутаг, сургуулийн хэрэгцээ онцлогт нийцүүлэн боловсруулах боломжтой. БҮЛЭГ: Б_7_1. АМЬД БИЕИЙН ҮНДСЭН ШИНЖ, АНГИЛАЛ Амьд биеийн үндсэн шинж Энэ бүлэгт суралцагчид YI ангид судалсан амьд биеийн 7 үндсэн шинжийг бататгана. Бүлгийн нэр томьёо Шинжлэх ухаанч эрэлхийлэлд хандуулах асуудал  Ажиглах  Хэлэлцэх  Харьцуулах, турших,  Бусдад тайлбарлах Бүлгийн хүрээнд тайлбарлах нэр томьёо Хооллолт, хөдөлгөөн, амьсгалалт, ялгаруулалт, өсөлт, үржил, мэдрэхүйн үйл ажиллаагаа Үйл ажиллагааны удирдамж Код Суралцахуйн зорилт Сурах үйл ажиллагаа Хэрэглэгдэхүүн Багшийн санамж
  21. 21 Б_7_1_1. Ш_7_1_1. Ш_7_1_4. Ш_7_3_1. Ш_7_4_1. Амьд биеийн үндсэн шинжийг Монгол орны болон бусад орны янз бүрийн амьд биеэр жишээлэн тайлбарлах Чухал асуулт, баримт нотолгоо болон тайлбарын ач холбогдлын талаар ярилцах Хэрэгтэй мэдээллийн эх сурвалжуудыг ашиглах, тохиромжтой багаж төхөөрөмжийг сонгож зөв хэрэглэх Хэмжигдэхүүн ашиглаж, ажиглалтыг нягт нямбай хийх Гарсан дүгнэлтийг янз бүрийн аргаар илэрхийлэн үзүүлэх, бусдад тайлбарлах Бодит эсвэл зургаар өгөгдсөн шувуу, муур, загас зэрэг янз бүрийн амьтдыг харьцуулаад, тэдгээрт түгээмэл байдаг бүх шинжийг нь бичих. Өөрсдийн хийснийг бусад багийханд үзүүлэх Янз бүрийн амьтдын хооллох аргын талаар хэлэлцэх Амьсгал авах, гаргахын ялгааг хэлэлцэх. Шохойн ус руу гуурсаар үлээж, нүүрсхүчлийн хий үүсэхийг турших Хөдөлгөөн нь яагаад эсэн мэнд үлдэхэд (хоргодох байраа олох, аюулаас зугтаах, хоол тэжээлээ эрж олох) чухал болохыг хэлэлцэх. Янз бүрийн амтыг зөвхөн амталж тодорхойлоод, мөн амтыг мэдрэхэд үнэрлэх эрхтний оролцоог ашиглах боломжийн талаар ярилцах Элдэв материалын чанарын ялгааг мэдрэхүйн эрхтний тусламжтайгаар тодорхойлох Өсөх ба үржихийн ялгааг хэлэлцэх Хооллож, явж, сэлж, үр төлтэйгээ байгаа зэрэг амьд биеийн үндсэн шинжийг харуулсан фото зурагууд Соруул,шохойн ус хийх хуруу шил эсвэл шилэн сав Янз бүрийн амттай чипс эсвэл жимсийг харахгүйгээр, хамраа чимхээд амтыг нь мэдрэх (амтыг мэдрэх үед хүүхдүүдээс нүдээ боох аль эсвэл хамраа барихын алийг нь хийхийг асуух). Даавуу, ноос, цаас, метал гэх мэт янз бүрийн материалаар хийсэн зүйлс. Суралцагчдын өмнөх мэдлэг төсөөлөл дээр тулгуурлан шинжлэх ухааны баримт нотолгоог цуглуулах, илэн далангүй хэлэлцэхийг урамшуулан дэмжих Хэлэлцүүлэгт суралцагчдын оролцоог дэмжих, туршилтыг нягт нямбай гүйцэтгэхэд анхаарах Хооллолтын хэлбэрүүдийг нэрлэсэн автотроф, гетеротроф болон паразит, сапрофит гэсэн нэр томъёонуудыг дэлгэрүүлэн тайлбарлаж болно. Амьсгалах явцад амьд биед хэрэгтэй бүх энерги үүсч бий болно. Хөдөлгөөнд энерги шаардлагатай гэдгийг мэдэхээс гадна өсөлт, хооллолт, мэдрэхэд ч энерги шаардлагатай гэдгийг ойлгоход туслах Суралцагчид “ялгаруулах”, “хоол боловсруулах замын төгсгөлийн сүвээр ялгарах”гэдэг үгийн ялгааг ярилцаж мэдэхэд туслах. Гэрлийн шинж, химийн бодис, дуу чимээ, таталцлын хүч, температур, даралт зэргийг мэдрэх туршилт төлөвлөж болно Суралцагчдад бэлгийн болон бэлгийн бус (шууд хуваагдал, мөчрөөр тайрч үржүүлэх г.м.) үржлийн хэлбэрийг танилцуулж болно. Эсийн хуваагдлын(эсийн тоо нэмэгдэх) үр дүнд өсөлт явагддагийг тайлбарлах. Өсөлтөөс биеийн хэлбэр өөрчлөгдөж болохыг ярих
  22. 22 Амьд биеийн ангилал Энэ бүлэгт суралцагчид амьд биеийн 5 аймаг, тэдгээрийн гол төлөөлөгчдийг ялган таних мэдлэг, чадвар эзэмшинэ. Бүлгийн нэр томьёо Шинжлэх ухаанч эрэлхийлэлд хандуулах асуудал  Таамаглах  Таамаглалаа шалгах  Харьцуулах, үр дүнг танилцуулах  Өгөгдлийг жиших, тайлбарлах Бүлгийн хүрээнд тайлбарлах нэр томьёо Амьтан, ургамал, нян, мөөг, вирус- хоруу Үйл ажиллагааны удирдамж Код Суралцахуйн зорилт Сурах үйл ажиллагаа Хэрэглэгдэхүүн Багшийн санамж Б_7_1_2. Ш_7_1_2. Ш_7_2_1. Ш_7_3_2. Ш_7_4_3. Амьд биеийн 5 аймаг ба ургамал, амьтны аймгийн гол бүлгүүдийг ялган таних Шинжлэх ухааны өмнөх ойлголт мэдлэг дээрээ тулгуурлан таамаглал дэвшүүлэх Цуглуулсан баримт нотолгоондоо үндэслэн таамаглалаа шалгах Үр дүнг бичвэр, зураг, хүснэгтээр илэрхийлэх, танилцуулах Нэмэлт эх сурвалжаас өгөгдлийг жиших, тайлбарлах Амьд биеийн 5 аймаг ба ургамал, амьтны аймгийн үндсэн бүлгүүдийн зарим онцлогийг судалж мэдэх Ургамлын гол эрхтнүүд болох үндэс, иш, навчыг ажиглан доод ба дээд ургамлын бүлгүүдийг ялган таних дасгал ажиллах Сээрнуруугүйтэн ба сээрнуруутан амьтдыг ялган таних яагаад ингэж ангилсныг хэлэлцэх. Өөрсдийн хийсэн бүтээлээ бусдад тайлбарлах Замаг, хаг, хөвд болон цэцэгт ургамал тэдгээрийн зураг эсвэл ургамлын хатаадас Сээр нуруугүйтэн ба сээр нуруутан, тэдгээрийн зураг Өөрийн орон нутагт амьдардаг ба өөрсдийнх нь тэжээдэг амьтад Ном, лавлахууд Сурахбичиг Бичил биетэн болон амьтан, ургамал бүгдэд нь амьд биеийн үндсэн шинжүүд илэрдгийг суралцагчдад ойлгуулах Харьцуулан ажиглах орчин нөхцөлийг бүрдүүлэхэд анхаарах УРГАМАЛ Доод ургамал Дээд ургамал АМЬТАН Сээр нуруугүйтэн Сээр нуруутан
  23. 23 Явцын үнэлгээ: Б_7_1_2. Амьд биеийн 5 аймаг ба ургамал, амьтны аймгийн гол бүлгүүдийг ялган таних Даалгавар: Сурагч цох болон загасны биеийн хэсгийг музейд харжээ. А. .......................................... Б. ............................................................. Сурагч цох болон загасны биеийн ямар хэсгийг музейд харсан бэ? ....................................................................................... Энгийн түлхүүр ашиглаад дээрх 2 амьтан ямар ялгаатай болохыг А ба Б хэсэгт тайлбарлаж бичээрэй. ТИЙМ ҮГҮЙ ТИЙМ Цох(Үет хөлтөн) ҮГҮЙ ТИЙМ ҮГҮЙ ТИЙМ Загас(Хөвчтөн) Хатуу хитин бүрхэвчтэй Хитин бүрхэвч биеийг нь хамгаалах ба тулгуурын үүрэг гүйцэтгэдэг Араг яс нь биеийн тулгуурын үүргийг гүйцэтгэдэг 1 2 3 2 3 3 4 Сээр нурууны яс нь их биеийн ба сүүлний хэсгээс тогтоно. хуваана. 4
  24. 24 БҮЛЭГ: Б_7_2. АМЬД БИЕИЙН БҮТЭЦ, АМЬДРАЛЫН ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА Б_7_ 2. Эсийн бүтэц, зохион байгуулалт Энэ бүлгээр суралцагчид микроскоптой ажиллаж сурах, ургамал, амьтны эсийн бүтцийн ялгаа болон зарим онцлог эсийн бүтцийг судлах Бүлгийн нэр томьёо Шинжлэх ухаанч эрэлхийлэлд хандуулах асуудал  Цуглуулсан баримт нотолгоондоо үндэслэн таамаглалаа шалгах  Шинэ санааг сонгох, түүнийг турших хүрээг тогтоох  Хэмжилтийг нягт нямбай хийж, багажийн хэмжих хязгаарыг зөв хэрэглэх  Үр дүнгийн тодорхой зүй тогтлыг хэлэлцэх, бусдад ойлгомжтойгоор танилцуулах Бүлгийн хүрээнд тайлбарлах нэр томьёо Гэрлийн микроскоп, түр бэлдмэл Үйл ажиллагааны удирдамж Код Суралцахуйн зорилт Сурах үйл ажиллагаа Хэрэглэгдэхүүн Багшийн санамж Б_7_2_1. Ш_7_1_2. Ш_7_2_2. Ш_7_3_1. Амьтан, ургамлын эсийн бүтцийн ялгааг зураг болон микроскоп ашиглан судлах,зурах, тайлбарлан бичих Цуглуулсан баримт нотолгоондоо үндэслэн таамаглалаа шалгах Шинэ санааг сонгох, түүнийг турших хүрээг тогтоох Хэмжилтийг нягт нямбай хийж, багажийн хэмжих хязгаарыг зөв хэрэглэх Дадлага ажил: Гэрлийн микроскоп ашиглан ургамлын эсийг харах Эсийн бүтцийг судлахад байнгын болон түр бэлдмэлийг хэрэглэнэ. Суралцагчид ургамлын эрхтнээс түр бэлдмэлийг дараах байдлаар бэлтгэнэ.  Тавиур шилний төвд дусал усан дотор ургамлын эрхтнээс авсан нимгэн, жижиг зүсмэг байрлуулна  Шаардлагатай бол будагч бодис нэмнэ  Дээрээс нь бүрхүүл шилээ 45 градусын налуутайгаар аажим доошлуулан тавина. (Агаарын бөмбөлөг үүсэхээс сэргийлж байгаа юм.) Дадлага ажилд шаардагдах багаж хэрэгсэл:  Тавиур шил  Бүрхүүл шил  Ургамал  Иодын шингэрүүлсэн уусмал  Метилины хөхийн уусмал  Мэс заслын хутга юмуу нэг талдаа иртэй сахлын хутга  Залуур зүү (зүсмэгийг зөөх, бүрхүүл шилийг буулгахад хэрэглэнэ) Микроскопын судалгаанд зориулсан байнгын болон түр бэлдмэлийг бэлтгэх, гэрлийн микроскоптой зөв ажиллах дараалалыг үзүүлэх хэрэгтэй. Суралцагчид зүсмэгээ харахаасаа өмнө сонингийн үсгийг микроскопоор харах дасгал хийж болно. Тэмдэглэл:
  25. 25 Ш_7_4_4. Үр дүнгийн тодорхой зүй тогтлыг хэлэлцэх, бусдад ойлгомжтойгоор танилцуулах Хүний жавжны дотор талын хучаас эдийн эсээс бэлтгэсэн байнгын бэлдмэлийг (метилинээр будсан) ашиглаж болно. Арга: Суралцагч бүр өөрсдөө бэлдмэл бэлтгэж, микроскопоо дундаа ашиглаж болно. Цаг хэмнэх аргууд:  Боломжтой бол микроскопоор бэлдмэл хийсэн байдлын видео бичлэгийг проектороор харуулан суралцагчдаар дүрсийг нь ажиглуулан тэмдэглэл хийлгэх боломжтой.  Микроскоп ашиглах дарааллаа хүлээж буй суралцагчдад бичих нэмэлт дасгал өгч болно.  Энэ үйл ажиллагаа нь суралцагчдыг бэлдмэлийг бэлтгэж, микроскопоор харсан зүйлээ зөв зурах арга зүйд сургана. ‘Микроскопоор харж зурах’: http://www.badger- publishing.co.uk/scpro/pdf/184424637X.pdf  40X–100X өсгөлттэй гэрлийн микроскоп. Туршилтанд тохиромжтой ургамлууд:  Усан тахлынбүтэн навчийг иодын шингэрүүлсэн уусмалд хийнэ.  Түүхий төмсний нимгэн зүсмэгийг иодын маш шингэн уусмалд хийнэ.  Сонгины хальсыг иодын уусмалд хийх юмуу метилины хөхөөр будна.  Улаан лооль (эсвэл улаан чинжүү)-ний хальсыг нь будалгүйгээр доторх зөөлөн эдийг метилины хөхөөр будна.  Цэцэгт байцаа, буржгар байцаа, шимтэглэй цэцгийн навчны доод эпидермисийг хуулан түүнээсээ жижиг хэсгийг авч будалгүйгээр харна.  Гадил жимсний жижиг хэсгийг нимгэн зүсч метилины хөхөөр будах (боловсорсон, гэхдээ хэт болсон биш байх)  Боломжтой бол цэвэр усны утаслаг замаг ашиглах  Веб материал–эсийн микроскоп бүтцийн зураг дүрсүүд: http://microbeauty.blogspot.c om/2009/08/tomato-skin- cells.html  Улаан лоолийн эсэнд хромопласт (улаан пигмент агуулсан бүтэц) байна.  Ургамлын нөөцлөгч эдүүдэд цардуулын мөхлөг агуулагддаг. Суралцагч микроскопоор ажигласан зүйлсээ хооронд нь харьцуулан тэдгээрийн ижил болон ялгаатай талуудыг ажиглаж мэдсэнээр эсүүдийн ялгарал, төрөлжилтийн талаар хэлэлцэж болно. Бүрхүүл шил Харахзүйл/усан дусал Тавиур шил
  26. 26 http://biology.clc.uc.edu/cour ses/bio111/protocols/cells.pd fhttp://classic.sidwell.edu/us/ science/vlb5/labs/microscope _lab/microscope_lab.html Б_7_2_2. Ш_7_2_1. Ш_7_2_4. Ш_7_3_1. Ш_7_4_4. Навчны баганан эс, амьтны элэгний эсийн бүтцийг микроскопоор харж, дүрслэн ярих, ялган таних Өөрийн туршлага болон шинжлэх ухааны өмнөх ойлголт мэдлэг дээрээ тулгуурлан таамаглал дэвшүүлэх Чухал хүчин зүйлийг тодорхойлох, аль хүчин зүйлийг өөрчилж, хянаж, хэмжиж болохыг сонгох Хэмжилтийг нягт нямбай хийж, багажийн хэмжих хязгаарыг зөв хэрэглэх Үр дүнгийн тодорхой зүй тогтлыг хэлэлцэх, бусдад ойлгомжтойгоор танилцуулах Зургаас эсийн бүрэлдэхүүн хэсгүүдийг таних. Ургамал болон амьтны эсийн микроскопоор ажиглагдаж буй дараах хэсгүүдийг тайлбарлах:  Эсийн хана  Цитоплазм  Хлоропласт  Эсийн мембран  Бөөм. Эдгээрийг ашиглан дараах агуулгыг багтаасан слайд, хөзрөн тоглоом бэлдэж болно:  Бүтцийн хэсгүүдийн нэр  Тодорхойлолт  Байрлал  Бүтцийн хэсгүүдийн үүрэг Микроскоп болон бэлдмэл бэлтгэхтэй холбоотой дараах нэр томьёог оруулж болно:  бүрхүүл шил  метилины хөх-будагч бодис  түр бэлдмэл гэх мэт. Суралцагчид ургамал, амьтны эсийн (хөндлөн болон тууш огтлол) гол бүтцийн талаарх төсөөлөлтэй болохын тулд эдгээрийн загварыг хийж болно. Веб материал: http://www.cellsalive.com http://click4biology.info/c4b/2/ cell2.htm Багшийн лавлах ном: “The Atlas of Histology” by Freeman and Bracegirdle 0435-60317-5 (Heinemann) Цаас, фламастер Дүрс хийх шавар, гипс Зөвхөн гэрлийн микроскопоор харагдах эрхтэнцрүүдийг л авч үзнэ. Харин бусад эрхтэнцрийг энд дурьдах шаардлагагүй. Суралцагчид эдгээр эрхтэнцрүүдийг эсийн бодит зураг болон үзүүлэн дээр таних боломжтой. Хөзрөн тоглоом нь оролцооны аргын нэг хэлбэр бөгөөд эдгээрийг дор дурьдсан үнэгүй программ ашиглан бүтээж болно. http://www.proprofs.com /flashcards/submit2.php Амьтан ба ургамлын эсийн бүтцийн гол ялгаа нь тэдгээрийн хооллолтын аргатай холбоотой болохыг мэдэж авах
  27. 27 Б_7_2_3. Ш_7_1_2 Ш_7_2_2 Ш_7_3_1 Ш_7_4_4 Бичил биетнүүд : Нэг эстэн ба вирусийг судлах Цуглуулсан баримт нотолгоондоо үндэслэн таамаглалаа шалгах Шинэ санааг сонгох, түүнийг турших хүрээг тогтоох Хэмжилтийг нягт нямбай хийж, багажийн хэмжих хязгаарыг зөв хэрэглэх Үр дүнгийн тодорхой зүй тогтлыг хэлэлцэх, бусдад ойлгомжтойгоор танилцуулах Нэг эстний эсийн бүтэц, онцлогийг харьцуулах Нэг эстний төлөөлөгчдийн үндсэн хэлбэрийг харуулсан товгор үзүүлэн хийх Хооллолтын хэлбэрээр нь ялгасан хүснэгтэн мэдээлэл бэлтгэх Нэг эстний хөдөлгөөн болон хөдөлгөөний эрхтэнцрүүдийг харьцуулсан үзүүлэн хийх Шаахай, амёб, шилбүүртний амьдрах орчныг тодорхойлох, түүнтэй холбогдуулан ач холбогдлыг нь гаргаж зургаар дүрслэх. Жишээ нь: адууны ходоод, гэдсэнд амьдрах нэг эстнүүд Гэрийн даалгаварт нэг эстний үүсгэх өвчний тухай мэдээлэл цуглуулж хэлэлцүүлэг хийх Вирус нь эст бүтэцгүй амьд бие болохыг энгийн загвараар тайлбарлах, энгийн хялбаршуулсан бичлэг үзүүлэх Вирусээр үүсгэгдэг өвчин ба түүний хор нөлөөний талаар хэлэлцэх Бичгийн болон салфеткийн цаас Усан болон харандаан будаг Цавуу, хайч Баримлын шавар Нэг эстний аймгийн төлөөлөгчдийг өмнөх ангид үзсэн бактери ба мөөгийн төлөөлөгчидтэй харьцуулан судлах Вирус амьд биед нэвтрэн амьдрах үйл явцыг энгийн загвараар үзүүлж болно. Явцын үнэлгээ: Б_7_2_2. Навчны баганан эс, амьтны элэгний эсийн бүтцийг микроскопоор харж, дүрслэн ярих, ялган таних Даалгавар 1. Өгөгдсөн зураг болон мэдээллийг ашиглан навчны баганан эсийн бүтэц гүйцэтгэх үүргээсээ хамааран элэгний эсээс ямар давуу шинж чанартай болсныг дүрсэлж, дүгнэнэ үү
  28. 28 Түлхүүр Суралцагчийн чадварыг үнэлэх рубрик Чадвар Сул Дунд Сайн Маш сайн Мэдээллийг ашиглан дүрслэх чадвар Зөвхөн өгөгдсөн мэдээллийг бичиж дүрсэлнэ. Ургамлын эс учир эсийн хана, вакуоль, хлоропласттай байгааг дүрсэлж бичнэ. Хамгийн их багтаамжтай, хоорондоо зайгүй байрлахын тулд дөрвөлжин хэлбэртэй, хлоропластын тоо олон, тэдгээр нь тойрон хүрээлж оршдогийг дүрслэн бичнэ. Навчны эсийн шинжийг элэгний эстэй харьцуулан дүрсэлж бичнэ. Жишээ нь: Элэгний эс хоорондоо зайтай байрлах учир бөөрөнхий, баганан эс зайгүй байрлах учир дөрвөлжин хэлбэртэй, амьтны эс учир төвдөө том бөөмтэй, ургамлын эс учир том вакуольтойгоос жижиг, захдаа байрласан бөөмтэй гэх мэт. Нэгтгэн дүгнэх чадвар Дүгнэлт хийгээгүй. Ургамал, амьтны эсийн ялгааг дүгнэсэн. Баганан эсийг байрлах газар, гүйцэтгэх үүрэгтэй нь холбон дүгнэлт хийсэн. Баганан эс ба элэгний эсийг харьцуулан дүгнэж бичсэн. Хүний хооллолт Энэ бүлгийн агуулгаар суралцагчид хүнсний бүтээгдэхүүний найрлага, тэдгээрийн биологийн ач холбогдол, зохистой хооллолтын талаар ерөнхий ойлголт эзэмшиж, хоол тэжээлийн хомсдлын үр дагаварын талаар хэлэлцэх чадвартай болно. Мөн хүний хоол боловсруулах замын эрхтнүүдийн бүтэц, байрлалыг мэдэж, нэрлэж сурна. № Эрхтэнцрүүд Навчны баганан эс Элэгний эс 1 Бөөм + + 2 Сийвэн + + 3 Мембран бүрхүүл + + 4 Эсийн хана + - 5 Вакуоль + - 6 Хлоропласт + -
  29. 29 Бүлгийн нэр томьёо Шинжлэх ухаанч эрэлхийлэлд хандуулах асуудал  Үзэл санаагаа шалгах судалгааны ажлыг төлөвлөх  Шинжлэх ухааны мэдлэг ба ойлголтыг ашиглан таамаглал дэвшүүлэх  Сурагчид бусдад болон өөрсдөдөө тохиолдож болзошгүй эрсдлийг хянан хэлэлцэх  Чухал хувилбарыг таних ба өөрчлөх, хянах, хэмжиж үнэлэх хувилбаруудыг сонгох  Багаж хэрэгслэлийг зөв ашиглах  Боломжит үнэн хэмжүүрийг ашиглах  Энгийн тооцоолол ашиглах  Үр дүнг тохиромжтой хүснэгт, графикаар илэрхийлэх  Үр дүнгээс ерөнхий зүй тогтол, хандлагыг танин мэдэх  Шинжлэх ухааны мэдлэг, ойлголтыг ашигласан үр дүнгийн тайлбарыг хэлэлцэх  Таамаглалыг үр дүнтэй харьцуулах  Дүгнэлтийг тохиромжтой хэлбэрээр илэрхийлж , бусдад ойлгуулах  Хоёрдогч эх сурвалж ашиглан мэдээллийг боловсруулж, түгээх Бүлгийн хүрээнд тайлбарлах нэр томьёо Хоол тэжээлийн бодис, уураг, өөх тос, нүүрс ус, витамин, эрдэс бодис, зохистой хооллолт, хоол тэжээлийн хомсдол, хоол боловсруулах замын эрхтнүүд, гүрвэлзэх хөдөлгөөн, хоол шингэх, шимэгдэх, задрах Үйл ажиллагааны удирдамж Код Суралцахуйн зорилт Сурах үйл ажиллагаа Хэрэглэгдэхүүн Багшийн санамж Б_7_2_4. Ш_7_1_1. Ш_7_1_2. Хоолны найрлага, шим тэжээлийн бодисын үүргийг таньж мэдэх Асуудлуудыг дэвшүүлэх, баримт нотолгоо цуглуулах, шинжлэх ухааны тайлбарыг хөгжүүлэхэд бүтээлч сэтгэлгээг ашиглахын чухлыг хэлэлцэх Цуглуулсан баримт нотолгоондоо үндэслэн таамаглалаа шалгах Өдөр тутам хэрэглэгддэг хүнсний бүтээгдэхүүний сав, боодол дээрх шошгын мэдээллийг цуглуулж судлан хоол тэжээл нь нүүрс-ус, уураг, өөх тос, витамин, эрдэс бодис зэргийг агуулдаг талаар тодруулж ярилцах  Орц найрлагын бичиг бүхий төрөл бүрийн хүнсний бүтээгдэхүүний сав, баглаа боодол  Интернетийн материал  Багшийн гарын авлага  Ажлын хуудас  Лавлах номнууд  Сурах бичиг Эрүүл мэнд, аюулгүй байдалд анхаарах
  30. 30 Ш_7_3_1. Ш_7_2_5. Ш_7_4_2. Ш_7_4_4. Хэмжилтийг нягт нямбай хийж, багажийн хэмжих хязгаарыг зөв хэрэглэх Өөрт болон бусдад учирч болох аливаа эрсдлийн талаар хэлэлцэх, түүнийг хянах Хялбар тооцоолол хийх, алдаатай үр дүнг тогтоох, шинжилгээ судалгааг сайжруулах арга замыг санал болгох Үр дүнгийн тодорхой зүй тогтлыг хэлэлцэх, бусдад ойлгомжтойгоор танилцуулах Нүүрс ус агуулсан хүнсний бүтээгдэхүүнүүдийг нэрлэх Нүүрс ус нь амьд биед энергийн эх үүсвэр болдог талаар тайлбарлахдаа дараах туршилтыг хийнэ. Нүүрс ус агуулсан 3-4 хүнсний бүтээгдэхүүн сонгон, ижил хэмжээтэй жигнэн авч спиртэн дэн дээр шатаах явцдаа дөлөн дээр нь хуруу шилэнд хийсэн тодорхой хэмжээтэй усыг халаана. Сонгосон хүнсний бүтээгдэхүүн тус бүрд энэ туршилтыг давтан хийж, усны температурыг хэмжиж ялгааг харьцуулан ярилцах Туршилтын явцад гарсан алдаа болон хэрхэн сайжруулж болох талаар ярилцана. Сурагчид туршилтын үр дүнг баганан графикаар илэрхийлнэ чипс, поп корн, хөөсөн чихэр гэх мэт залуур зүүний үзүүрт тогтох чихэрлэг хүнс Термометр, спиртэн дэн, хуруу шил, хуруу шилний хавчаар, штатив, бэхлүүр Сонгосон хүнсний бүтээгдэхүүнийг бага хэмжээтэй авах Тухайлбал: 1 ширхэг поп корн сонгох гэх мэт. Хүнсний бүтээгдэхүүнийг шатаах үед галаас болгоомжлох Ш_7_1_1. Асуудлуудыг дэвшүүлэх, баримт нотолгоо цуглуулах, шинжлэх ухааны тайлбарыг хөгжүүлэхэд бүтээлч сэтгэлгээг ашиглахын чухлыг хэлэлцэх Уураг нь амьд биеийн өсөх, нөхөн сэргэх үйл ажиллагаанд хэрэглэгддэг болохыг мэдэх. Уураг агуулсан хүнсний бүтээгдэхүүнийг нэрлэх Ш_7_1_1. Ш_7_1_2. Ш_7_3_1. Асуудлуудыг дэвшүүлэх, баримт нотолгоо цуглуулах, шинжлэх ухааны тайлбарыг хөгжүүлэхэд бүтээлч сэтгэлгээг ашиглахын чухлыг хэлэлцэх Цуглуулсан баримт нотолгоондоо үндэслэн таамаглалаа шалгах Үр дүнг хүснэгт, баганан Өөх тос нь энергийг хадгалах үүрэгтэйгээр хуримтлагддаг болохыг мэдэх Өөх тос агуулсан хоол хүнсийг цаасан дээр тавьж нухаж нунтаглан цаасанд тос нэвчиж тунгалаг тосон толбо үүссэн байдлаар нь илрүүлэх.  Өөх тостой хоол хүнс, жишээ нь: цөцгий, чипс, ургамлын тос, шүүлтүүр цаас.  Интернетийн материал  Багшийн гарын авлага  Ажлынхуудас  Лавлах номнууд Этанол ашиглан сүүн дээр өөх тос илрүүлдэг туршилтыг 9-р ангид төлөвлөж үзүүлнэ.
  31. 31 Ш_7_3_2. диаграмм болон шугаман графикаар илэрхийлэх, танилцуулах Үр дүнгийн тодорхой зүй тогтлыг хэлэлцэх, бусдад ойлгомжтойгоор танилцуулах  Сурах бичиг Ш_7_4_3. Нэмэлт эх сурвалжаас өгөгдлийг жиших, тайлбарлах Эрдэс бодис, витамин, эслэг, усны үүргийг хоёрдогч эх сурвалж ашиглан олж мэдэх Хоёрдогч эх сурвалж: интернетийн материал, ном, сонин сэтгүүл
  32. 32 Б_7_2_5. Ш_7_1_1. Ш_7_1_2. Ш_7_2_1. Ш_7_4_3. Зохистой хооллолт, хоол тэжээл дутагдахаас үүсэх нөлөөллийг ойлгох Асуудлуудыг дэвшүүлэх, баримт нотолгоо цуглуулах, шинжлэх ухааны тайлбарыг хөгжүүлэхэд бүтээлч сэтгэлгээг ашиглахын чухлыг хэлэлцэх Өөрийн туршлага болон шинжлэх ухааны өмнөх ойлголт мэдлэг дээрээ тулгуурлан таамаглал дэвшүүлэх Цуглуулсан баримт нотолгоондоо үндэслэн таамаглалаа шалгах Нэмэлт эх сурвалжаас өгөгдлийг жиших, тайлбарлах Зохистой ба зохистой бус хооллолтын меню бүхий 2 өөр өгөгдөл дээр ажиллаж аль нь зохистой хооллолт болохыг тодорхойлох Чи зохистой хооллож чадаж байгаа юу? Хэрвээ үгүй бол өөрийнхөө иддэг хүнсний бүтээгдэхүүнээс юуг өөрчилж юугаар сольж болох вэ? гэх мэтээр асуудал дэвшүүлэн ярилцана. Хоёрдогч эх сурвалж ашиглан өдөрт зайлшгүй хэрэгтэй төрөл бүрийн хоол тэжээлийн бодисын орц, хэмжээг судалж мэдэх. Хоолны пирамидын загварыг ашиглах Өндөр илчлэгтэй (өсөлт, хөдөлгөөн, дулаан хадгалахад зориулагдсан) хоол хүнс нь зохистой хүнс байж чадах эсэхийг хэлэлцэх Хэт таргалалт болон цусны эргэлтийн өвчин нь илчлэг ихтэй хоол хүнс хэтрүүлэн хэрэглэснээс үүсдэг болохыг агуулгад оруулж тайлбарлах Уураг дутагдахад үүсэх нөлөөг Квашиоркор өвчнийг жишээ болгон ярилцаж болно. Цагаан хоолтой хүмүүс хэрэглэж болох уургаар баялаг хүнсийг зөвлөх Хоёрдогч эх сурвалжийг ашиглан хоол тэжээлийн бодисын хомсдолын нөлөөг судлах Витамин С, витамин D, төмөр, кальци дутагдахад бие үүсэх өвчин эмгэг, тэдгээрийн илрэх шинж тэмдгийн талаар хэлэлцэх Хоёрдогч эх сурвалж: интернетийн материал, ном, сонин сэтгүүл багшийн зохиосон кейс тарааж өгөх материал Илчлэг ихтэй хоолыг хэтрүүлэн идсэнээр таргалалт үүсэх тухай санааг оруулах Хэт таргалалтын тухай ярихдаа, хүүхдийг эвгүй байдалд оруулахаас болгоомжлох Эслэг хэт багадвал- өтгөн хатах Витамин C хэт багадвал – витамины хомсдол Витамин D хэт багадвал – яс зөөлрөх Төмөр хэт багадвал – цусны улаан эс цөөрөх Кальци хэт багадвал – яс, шүд сийрэгжих үр дагавартай
  33. 33 Чи зөв хооллож чадаж байгаа юу? Хэрвээ үгүй бол хооллох дэглэмээ хэрхэн яаж өөрчлөх вэ? Б_7_2_6. Ш_7_1_1. Хүний хоол боловсруулах эрхтэн тогтолцооны бүрэлдэхүүн хэсгүүдийг таньж нэрлэх, байрлалыг мэдэх Асуудлуудыг дэвшүүлэх, баримт нотолгоо цуглуулах, шинжлэх ухааны тайлбарыг хөгжүүлэхэд бүтээлч сэтгэлгээг ашиглахын чухлыг хэлэлцэх Хоол боловсруулах эрхтэн тогтолцооны бүрэлдэхүүн хэсгүүдийг -амны хөндий, залгиур хоолой, улаан хоолой, ходоод, нарийн гэдэс, бүдүүн гэдэсний байрлалыг зураг дээр заах, нэрлэх Амны хөндийд байрлах хэл, шүлсний булчирхайн байрлалыг зурагт тэмдэглэх, шүдний бүтцийг тайлбарлах, шүдний энгийн томьёо зохиох Нарийн бүдүүн гэдэсийг зурагт ялган заах  Интернетийн материал  Багшийн гарын авлага  Ажлын хуудас  Лавлах номнууд  Сурах бичиг  Бодит макет Хоол боловсруулах тогтолцооны бодит загварыг зөөлөн уут болон 6 метр урт гуурсан хоолой ашиглан хийж тайлбарлаж болох юм. Явцын үнэлгээ: Б_7_2_5. Зохистой хооллолт, хоол тэжээл дутагдахаас үүсэх нөлөөллийг ойлгох Даалгавар: Хүснэгтэд 2-25 насны эрэгтэй болон эмэгтэй хүний нэг өдрийн энергийн хэрэгцээг харууллаа. Нас Өдрийн энергийн хэрэгцээ / кЖ Эрэгтэй Эмэгтэй 2 5500 5500 5 7000 7000 8 8800 8800 11 10000 9200 14 12500 10500 18 14200 9600 25 12100 8800 a. Хүснэгтэн мэдээллийг ашиглан хүний нэг өдрийн энергийн хэрэгцээг харуулсан энгийн график байгуулна уу b. Байгуулсан графикаасаа дүгнэлт гаргана уу. c. Чи өөртөө шаардлагатай энергийн хэрэгцээг тогтоож, нэг өдрийн хоолныхоо менюг зохиож бусдад тайлбарлана уу.. Суралцагчийн чадварыг үнэлэх рубрик
  34. 34 Чадвар 1-р түвшин 0-59% 2-р түвшин 60-69% 3-р түвшин 70-79% 4-р түвшин 80-89% 5-р түвшин 90-100% График байгуулах Графикийн төрлөө зөв сонгох Графикийн х, у тэнхлэгүүдэд ямар хэмжигдэхүүн авахаа сонгох Графикийн тэнхлэгийн хуваарийг тэгш зөв хэмжээстэйгээр авах х тэнхлэгт хүний насыг, у тэнхлэгт өдрийн энергийн хэрэгцээг авах тэмдэглэж бичихдээ нэгжийг харуулах Шугаман график байгуулж цэгүүдийг хатгаж холбох Цэгүүдийг х болон тэмдэглэх Графикийг зөв холбож зурах Дүгнэлт гаргах Энергийн хэрэгцээ гэх мэт үг хэллэгийг ойлгүүгүй Эрэгтэй болон эмэгтэй хүний нэг өдрийн энергийн хэрэгцээ өөр өөр гэдгийг илэрхийлэх 11-с дээш насны эрэгтэй хүний өдрийн энергийн хэрэгцээ эмэгтэй хүнийхээс илүү болохыг тайлбарлах 18 настай эрэгтэй хүний нэг өдрийн хэрэгцээ бусад бүх насны хүмүүсээс илүү их болохыг тайбарлах Эмэгтэй хүний хувьд 14 насандаа нэг эдрийн энергийн хэрэгцээ хамгийн их байна. Энэ нь шилжилтийн настай холбоотой гэдгийг илэрхийлэх Үр дүнг бусдад тайлбарлах Хоол хүнсний ялгаатай байдлыг бусдад тайлбарлах Зөв хооллох тухай тайлбарлах Энергийн хэрэгцээгээ хангахын тулд зөв хооллох, зохистой хоол хүнсийг сонгох тухай тайлбарлах Хоол хүнсний бүтээгдэхүүн тус бүрийн энергийн /илчлэгийн/ хэмжээ өөр өөр байдгийг тайлбарлах  Бие махбодыг нөхөн төлжүүлэх хоол  Илчлэгийн эх үүсвэр болох хоол  Биеийн эсэргүүцэл сайжруулж бодисын солилцоог зохицуулах хоол хүнсний тухай тайлбарлах Явцын үнэлгээ: Б_7_2_6. Хүний хоол боловсруулах эрхтэн тогтолцооны бүрэлдэхүүн хэсгүүдийг таньжнэрлэх, байрлалыг мэдэх Даалгавар: Дараах зурагт үзүүлсэн хүний хоол боловсруулах тогтолцооны эрхтнүүдийг нэрлэж бичнэ үү
  35. 35 Суралцагчийн чадварыг үнэлэх рубрик Амьсгал Энэхүү бүлгээр суралцагчид амьсгалын эрхтний тогтолцоо түүний үүрэг, амьсгал авах, амьсгал гаргах үед амьсгалын эрхтэнд гарах өөрчлөлтийг судална. Бүлгийн нэр томьёо Шинжлэх ухаанч эрэлхийлэлд хандуулах асуудал  Шинжлэх ухааны өмнөх ойлголт мэдлэг дээрээ тулгуурлан таамаглал дэвшүүлэх  Цуглуулсан баримт нотолгоондоо үндэслэн таамаглалаа шалгах  Чухал хүчин зүйлийг тодорхойлох, аль хүчин зүйлийг өөрчилж, хянаж, хэмжиж болохыг сонгох  Үр дүнгийн тодорхой зүй тогтлыг хэлэлцэх, бусдад ойлгомжтойгоор танилцуулах Бүлгийн хүрээнд тайлбарлах нэр томьёо Хамрын хөндий, залгиур хоолой, төвөнх, мөгөөрсөн хоолой, , гуурсан хоолой, уушигны цулцан, цээжний хөндий, өрц , амьсгал авах, амьсгал гаргах Үйл ажиллагааны төлөвлөлт Код Суралцахуйн зорилт Сурах үйл ажиллагаа Хэрэглэгдэхүүн Багшийн санамж Чадвар 1-р түвшин 0-59% 2-р түвшин 60-69% 3-р түвшин 70-79% 4-р түвшин 80-89% 5-р түвшин 90-100% Хоол боловсруулах эрхтнүүдийг таньж, нэрлэх Хоол боловсруулах эрхтэн тогтолцоог ойлгож нэрлэсэн боловч зурагт зааж нэрлээгүй 3 эрхтэнг зөв зааж нэрлэсэн 4-5 эрхтэнг зөв зааж нэрлэсэн 5-7 эрхтэнг зөв зааж нэрлэсэн Бүх эрхтнийг зөв нэрлэж заасан
https://alfaakb.com

Был найден мной популярный портал про направление японский зелёный чай matcha.
https://best-drones.reviews

×